Είναι τέταρτη μέρα μετά το τέλος του τριημέρου τής Αποκριάς στη Σύρο κι ακόμα ο απόηχος των αισθημάτων σχεδόν κάνει κουμάντο στη μέρα μου. Τρέχουν όλα πιο γρήγορα από μένα, αρχίζει ήδη άλλο τριήμερο, της 25ης Μαρτίου και δε θέλω να χαθεί το στίγμα της δικής μου καρδιάς και ματιάς απ’ όσα ζήσαμε στη Σύρο, κι είπα να κάτσω, να θυμηθώ, να ξανανιώσω και να καταγράψω.
[mkdf_separator]
250 άνθρωποι, πολλά τα αισθήματα, η ανθρώπινη ενέργεια που συναντιέται σ’ ένα σταυροδρόμι του κόσμου για τρεις μέρες… Σκέφτομαι πως καμιά φορά, ένα δείπνο στο σπίτι μας, με 6-8 φίλους και μετατρέπεται σε ακροβασία σε σκοινί χωρίς δίχτυ από κάτω και τώρα μαζευτήκαμε 250 για δείπνα και πρωινά και δρώμενα και ξεναγήσεις…
[mkdf_separator]
Σκέφτηκα το μόνο, ίσως το μόνο πλοίο που δε θα βύθιζε αυτό το τριήμερο είναι «Η Δύναμη του Εφήμερου» Δηλαδή, να έχει Στιγμές που παράγουν αίσθημα, στιγμές μόνο που ενώ σε λίγα λεπτά τελειώνουν με ένα περίεργο τρόπο να συνεχίζουν να συμβαίνουν, να ζουν, να γίνεται το μικρό και εφήμερο μεγάλο και παντοτινό γιατί σε κάποιων ανθρώπων την ψυχή συναντήθηκε με κάποια ανάγκη, με κάποια ανοιχτή πληγή, με κάποια του μυαλού επίμονη εκκρεμότητα.
[mkdf_separator]
Την πρώτη μέρα με την άφιξη ήθελα μια προ-τελετή υποδοχής… Και μαζευτήκαμε στην πλατεία Βαμβακάρη, μπροστά στο άγαλμα που του έφτιαξε το νησί του, εκεί ακριβώς που δένουν και λύνουν τα καράβια, εκεί που φγεύγουν κι επιστρέφουν ή όχι οι άνθρωποι. Εκεί μας περίμεναν τρεις μουσικοί, δυο μπουζούκια, μια κιθάρα, παιδιά τής Σύρου κι όλοι μαζί τραγουδήσαμε. Εκείνες τις πρώτες στιγμές, είδα στο βλέμμα κάποιων ανθρώπων πως ήδη ήξεραν πως αυτές τις μέρες θα γίνει κάτι. Γιατί ήξεραν πως δε φτάνεις συχνά κάπου και σε περιμένουν να σε υποδεχτούν με μουσική και αγάπη. Έκρινα πως είναι τρυφερό και ανθρώπινο βγαίνοντας απ’ το καράβι, σαν τρισάγιο υπέρ υγείας του μυαλού μας και υπέρ εμψύχωσης των ονείρων μας που είναι έτοιμα να παραιτηθούν, να τραγουδήσουμε ένα τραγούδι του Μάρκου Βαμβακάρη κι ένα του Μάνου Ελευθερίου για καλωσόρισμα κι ύστερα πομπή για το περίφημο Δημαρχείο.
[mkdf_separator]
Εκεί μας καλωσόρισε ο Δήμαρχος του νησιού και οι τοπικοί παράγοντες τους οποίους ευχαριστώ κι ύστερα αρχίσαμε να περνάμε σε πιο βαθιά νερά…
[mkdf_separator]
Στόχος τής Πρώτης Μέρας τώρα, ήταν να γνωρίσουμε το Μέλλον. Στο περίφημο Δημαρχείο τής Ερμούπολης, γνωρίσαμε την παιδική και νεανική χορωδία Κυκλάδων, είχαν ετοιμάσει πρόγραμμα ειδικό για μας, τραγούδησαν μεταξύ άλλων τη Ναπολιτάνα Maruzzela, το Jaleo Jaleo του Λόρκα… με φόντο τα πρώτα κείμενα του Περικλή Μοσχολιδάκη…
[mkdf_separator]
Ο Περικλής είχε ετοιμάσει τρεις ιστορίες, μία για κάθε μέρα. Τρεις ιστορίες ζευγαριών που ανάμεσά τους μπήκε η ανάγκη και η θάλασσα.
[mkdf_separator]
Η πρώτη ήταν του Μανώλη και της Μανιώς κι ήταν φτιαγμένη από τα υλικά οι Τσέχωφ έφτιαχνε τα παιδιά του. Τίποτα εντυπωσιακό δεν είχαν η Μανιώ και ο Μανώλης. Ούτε πέθαναν, ούτε στ’ αλήθεια έζησαν, σίγουρα ήθελαν να βρουν τρόπο να χαρούν και πάντα τον μετέθεταν στο μέλλον με την ελπίδα πως θα περάσει ο καιρός κι αν δε βγει αλήθεια το όνειρο εκείνοι θα έχουν πιστέψει πως έζησαν. Όλοι έχουμε λίγο από τον Μανώλη και τη Μανιώ. Αυτό που θα κάνει τους πάντες να μας ξεχάσουν αλλά για λίγο υπήρξαμε. Γιατί υπάρχουν κι αυτοί οι πρωταγωνιστές που δεν κάνουν και δε συμβαίνει τίποτα εντυπωσιακό στη ζωή τους. Το εντυπωσιακότερο είναι πως έζησαν αγόγγυστα αυτό που τους έλαχε.
[mkdf_separator]
Διαβάστηκαν και δυο αυθεντικές επιστολές ναυτικών… συγκίνησε πολύ, αυτή ειδικά του γιου προς τον πατέρα, αν σκεφτείς πως οι άντρες δε μιλούν πολύ και δη αυτοί με την αρμύρα… Θάλασσα και παιδικές φωνές ολοκλήρωσαν το καλωσόρισμα και στερέωσαν την πρόθεσή μου να ξέρουν όλοι πως στη Σύρο δεκάδες παιδιά ασχολούνται με τη μουσική, με το τραγούδι, χάνουν ίσως ώρες απ’ το παιχνίδι τους, κερδίζουν όμως όσα θα ανακαλύψουν σιγά – σιγά με τα χρόνια.
[mkdf_separator]
Το απόγευμα είχε ξενάγηση στην Ερμούπολη και την άλλη μέρα το πρωί στην Άνω Σύρο.
Σ’ αυτή τη δεύτερη μέρα διαφάνηκε πλέον καθαρά ότι το τριήμερο είχε αλλάξει ρότα κι από γέφυρα γνωριμίας με τον τόπο είχε γίνει πλέον γέφυρα σχέσης με τον τόπο με σημείο συνάντησης την καρδιά.
Σ’ έναν εκπληκτικό χώρο, τον παλαιότερο και τον μεγαλύτερο ταρσανά τής Ελλάδος, στήθηκε σκηνή, καρέκλες μπροστά στη θάλασσα, η ρεμπέτικη ορχήστρα πήρε τη θέση της, πάνω απ’ τα κεφάλια μας ουρανός και καράβια, τα καράβια είχαν βγει στη στεριά κι εμείς σα να πλέαμε στη θάλασσα…
Μιλήσαμε πρώτα για το πως φτιάχνεται ένα καράβι ελληνικό μέχρι να σπρωχτεί στη θάλασσα και πάρει πάνω τα όνειρα των ναυτικών: τί άλλο όνειρο να έχει ο ναυτικός; Η θυσία του αυτή να είναι μακριά απ’ την οικογένειά του, να βοηθήσει την οικογένειά του να έχει μια καλύτερη ζωή.
Ευχαριστώ τον κύριος Μ. Μαυρίκο, ιδιοκτήτη του Ταρσανά 4 γενιές τώρα.
Κι ύστερα ήρθε η ώρα των σημερινών γραμμάτων… Οι επιστολές των ναυτικών, το θέμα του ταξιδιού μας για τρεις ολόκληρες μέρες.
[mkdf_separator]
Η ρεμπέτικη ορχήστρα ήταν εκεί και τα κείμενα του Περικλή μπλέκονταν με τις νότες κι άρχισαν να λάμπουν. Γελάσαμε πολύ μέσα απ’ την ιστορία του Μπάμπη που είχε μπαρκάρει και της αγάπης του, της Φραντσέσκας που έμεινε πίσω με όρκους παντοτινής αγάπης και προσμονής… Ο ένας από μάγκας των λιμανιών που δεν του ξεφεύγει θηλυκιά γάτα έγινε κερατάς μεγάλος, κι η Φραντσέσκα, από θεούσα έγινε ρεμπέτισσα και «πήρε» όλο το λιμάνι» ανάμεσα στα σκέλια της. Τί στροφές και σταυροδρόμια έχει η ζωή… ο Μπάμπης, ο μάγκας ο βαρύς εκλιπαρούσε να γυρίσει κοντά του… η Φραντσέσκα η πλέον αλανιάρα… Γονατιστός ο σκληρός άντρας συγχωρούσε την άπιστη…
[mkdf_separator]
Είμαστε πολλοί και πολλά!
[mkdf_separator]
Το απόγευμα συμμετείχαμε στο Καρναβάλι τής Σύρου που φέτος συμπλήρωνε 40 χρόνια. Μας ζήτησαν να ορίσουμε το θέμα τής μεταμφίεσής μας, όλες οι ομάδες (17 συνολικά) είχαν κάποιο θέμα και έλαχε σε μένα να ορίσω το δικό μας.
[mkdf_separator]
«Ναύτες του Τσαρούχη (για να υπάρχει και μια αισθητική) και Πουτάνες του Μπουένος Άιρες» για να είμαστε και ρεαλιστές μιας και για άντρες και λιμάνια μιλούσε το τριήμερο…
Το «πουτάνες» κόπηκε από τη λογοκρισία και είχα μια δεύτερη ευκαιρία… Το έκανα τροτέζες… για να σιγουρευτούμε όλοι πως αρκεί το περιτύλιγμα να είναι το σωστό κι ας είναι μέσα το ίδιο πράμα. Οι πόρνες τού λιμανιού έγιναν τροτέζες και όλα εξωραΐστηκαν, εγκρίθηκαν και προχώρησαν.
[mkdf_separator]
«Ναύτες το Τσαρούχη και Τροτέζες του Μπουένος Άιρες»
[mkdf_separator]
Όλο το απόγευμα στο δρόμο, γέλια και χαρά και χορός… Και το βράδυ σε έναν απίθανα κομψό χώρο το δείπνο και το πάρτι μασκέ. Εκεί έκανα λίγο το Dj για να επικοινωνήσω με όλους… Όπως η θάλασσα έτσι και οι μουσική, είναι δρόμος επικοινωνίας ανοιχτός, δεν υπάρχουν βουνά να διασχίσεις, μόνο ορίζοντας.
Κι έφτασε η 3η μέρα. Είχαμε γελάσει πολύ την προηγούμενη και ήταν σαφές και σχεδόν μοιραίο πλέον πως σήμερα θα κλαίγαμε.
[mkdf_separator]
Το θέατρο Απόλλων είναι ένα κόσμημα. Σα μια μικρογραφία τής Σκάλας του Μιλάνου. Είναι και μαρτυρία και πηγή πως σε κάποιες γωνιές της Ελλάδας συνυπήρξαν αρμονικά η λαϊκή αυθεντική έκφραση και η ουσιαστική αστική δημιουργία.
[mkdf_separator]
Σ’ αυτόν το χώρο θα τέλειωνε η Τέχνη του Τριήμερου. Η Ορχήστρα των Κυκλάδων συμφώνησε με τη Melodrakma να φτιάξουν ένα πρόγραμμα ειδικά γι’ αυτή τη μέρα, γι’ αυτή τη στιγμή, γι’ αυτούς τους ανθρώπους, όσους θα έρχονταν και μετά όλο αυτό να χαθεί… Για να έχει τη δύναμη του Εφήμερου, εκείνο που επειδή ξέρεις πως όταν τελειώσει θα πεθάνει, σε αναγκάζει να το βάλεις σε περίοπτη θέση της καρδιάς και χωρίς να το καταλάβεις γίνεσαι Νώε, και το σώζεις και γίνεται ανθρώπινο και μαζί παντοτινό.
[mkdf_separator]
Ο Περικλής είχε ετοιμάσει την 3η ιστορία, του τρίτου ζευγαριού που η θάλασσα τούς έκανε να επικοινωνούν με γράμματα και για ζωή, να έχουν και να ζουν τις λέξεις όταν φτάνει ο ταχυδρόμος.
Ο Δημητρης και Μαρούλα. Η ζωή αυτών των δυο παιδιών έγινε η Ιστορία τής Ελλάδος. Ο Δημήτρης αναγκάστηκε να μπαρκάρει για να μη βρεθεί στην Μακρόνησο και στον Αη Στράτη. Κι από τι στενωπούς δεν πέρασε η Ελλάδα. Ο Προσωπικός ασήμαντος βίος δυο παιδιών γίνεται Παγκόσμια Πολιτική Ιστορία, ζει για λίγο στη σκηνή ενός θεάτρου και μετά αφρός, θάλασσα και μνήμη…
[mkdf_separator]
Ο Συνθέτης και Μαέστρος κος Νίκος Κυπουργός σε συνεννόηση πάντα με τον Περικλή Μοσχολιδάκη και τη Melodrakma είχε ετοιμάσει με Χατζιδακική Εμμονική Τελειότητα, κάθε νότα θα υποστήριζε κείμενο και σιωπές…
[mkdf_separator]
Πρωί της Καθαράς Δευτέρας, 11 η ώρα το πρωί, Κάθαρση.
[mkdf_separator]
Ανοίγει η Αυλαία. 15 μουσικοί, 4 τραγουδιστές, ο κύριος Κυπουργός και τα χέρια του, η φωνή τής κας. Μάγδας Κατσιπάνου, το κείμενο του Περικλή, το Πνεύμα του Μάνου Χατζιδάκι κι εμείς μαζί, όλοι μαζί εκεί…
Έγραφε ο Δημήτρης, απαντούσε η Μαρούλα, όνειρα εξ αποστάσεως, ζωή ερήμην μας αλλά ελπίδα πως δυο άνθρωποι που αγαπιούνται θα είναι κάποια στιγμή μαζί ώσπου ροβόλησε από το Αναπάντεχο το Τραγικό το Τέλος.
[mkdf_separator]
Αν δεν είχε πεθάνει η Μαρούλα από φυματίωση πριν προλάβει να μπαρκάρει με το εισιτήριο που είχε κατορθώσει να της στείλει ο Δημήτρης της, θα την είχαμε σκοτώσει εμείς γιατί είχαμε ανάγκη απόλυτη πια να κλάψουμε, να φύγει ο κόμπος, να ελευθερωθεί το αίσθημα, να πούμε είμαστε άνθρωποι που μπορούμε σ’ ένα τριήμερο να γελάμε και να κλαίμε με όσα δημιουργούνται για μας κι μ’ όσα εμεί δημιουργούμε.
[mkdf_separator]
250 άνθρωποι το κάνανε όλο αυτό πραγματικότητα. Κι είδαμε το Δημαρχείο γεμάτο, τον ταρσανά να γεμίζει ζωή και το θέατρο Απόλλων μέχρι πάνω πάνω πάνω το τελευταίο θεωρείο να τρέχουν δάκρυα.
Ναι οι 250 άνθρωποι το κάνανε όλο αυτό. Καλοί και οι λίγοι. Η εκλεκτική εκδοχή καμιά φορά και η ελιτίστικη αλλά η δύναμη και οι δυνατότητες που έχουν οι πολλοί επιτρέπουν άλλης διάστασης δημιουργία.
[mkdf_separator]
Σε μια στιγμή που προσπάθησα να ευχαριστήσω τους πάντες αλλά και τώρα από δω που γραπτώς ξαναευχαριστώ λέω πως 35 χρόνια που είμαι στον τουρισμό, έχω ένα όραμα, το ίδιο όραμα: η κάθε μέρα ταξιδιού να γίνεται μια σκηνή θεάτρου και πάνω της να παίζονται τα πάθη του κόσμου.
[mkdf_separator]
Ευχαριστώ απ’ την καρδιά μου και τους 250. Ανάμεσα σ’ αυτούς θέλω να ευχαριστήσω ονομαστικά τους πολύ στενούς συνεργάτες μου που δούλεψε ο καθένας απ’ την θέση του πολύ και κυρίως με αγάπη.
Πρώτα απ’ όλα τον Περικλή Μοσχολιδάκη που τα φερε η ζωή να νιώθω πως έχω κι αδερφό που χωρίς πολλές πολλές κουβέντες, σα να βγήκαμε απ’ την κοιλιά τής ίδιας μάνας στοχεύουμε το ίδιο σημείο: τη χαρά τής ψυχής των ανθρώπων.
[mkdf_separator]
Τη Μάγδα Κατσιπάνου που με τον πιο διακριτικό και δωρικό τρόπο έβαλε την Τέχνη της για να κλάψουμε και να γελάσουμε.
[mkdf_separator]
Το Νίκο Ζαχαράκη και την Ευγενία Μπέλλου γιατί δεν ξεναγούν απλώς. Δεν περιμένουν να τελειώσει η δουλειά τους να πάνε στην επόμενη, ψάχνουν πιο κομμάτι της ψυχής τους θα βάλουν κάθε φορά. Διαφορετικό την κάθε φορά γιατί ο κάθε τόπος χρειάζεται άλλη αγάπη και ματιά!
[mkdf_separator]
Το Φοίβο Χολέβα και τον Θανάση Κότση που ακούραστα δούλευαν και χόρευαν και γελούσαν και κουβαλούσαν. Τύχη να έχεις δυο τέτοιους ναύτες του Τσαρούχη που θα τους ζήλευε κι ο Καβάφης.
[mkdf_separator]
Τον Παναγιώτη Καλυβίτη και όλη την ομάδα του Λογιστηρίου που είναι έτοιμοι με τα λεφτά στο χέρι εμμονικά, να μη βρεθεί κανείς να πει πως του χρωστάμε.
[mkdf_separator]
Τη Μίνα Λεκάκη που κομψά ήταν παρούσα και στα εύκολα και στα δύσκολα. Χαρά να έχεις τέτοια τροτέζα σε τέτοιο τριήμερο.
[mkdf_separator]
Το Θύμιο Μπανούση ως ήρεμη δύναμη και πανοραμική κάμερα για δύσκολες αποστολές.
Την Πόπη Αλιφραγκή που πολλαπλασιάστηκε όλη αυτή την περίοδο και δούλεψε σαν 3 άνθρωποι για να συντονίσει τις 3 αυτές μέρες.
[mkdf_separator]
Την αδερφή μου Ειρήνη Λυμτσιούλη που πλέον είναι μαζί μου στη Melodrakma σε μια νέα εποχή.
[mkdf_separator]
Την Ελένη Παναγιώτου που μαζί φέραμε το «το καράβι» ως εδώ κι αποφάσισε για μια περίοδο τουλάχιστον να ξεκουραστεί κι ύστερα να τραβήξει για όποιο λιμάνι λέει η καρδιά της. Ευχαριστώ Ελένη.
[mkdf_separator]
Και την Άλμπα, την Άλμπα μου, την κόρη μου που απ’ τη μια είναι έμπνευση όλων αυτών που κάνω, κι απ’ την άλλη λόγος να πάψω να τα κάνω γιατί σα ναυτικός χάνω τη ζωή μας, την κοινή μας ζωή.
Ετοιμάζω ήδη τη συνάντηση για του χρόνου. Θα είναι 4ήμερο εκείνο. Ας πούμε για να μη χρειαστεί να αναμετρηθεί με τούτο το υπέροχα ανθρώπινο 3ήμερο.
[mkdf_separator]
Τί πιο εφήμερο από ένα τριήμερο κάπου στην Ελλάδα… Κι όμως, για μια φορά ακόμη, η Δύναμη του Εφήμερου έκανε το θαύμα της. Όλα πολλαπλασιάστηκαν στον έσω κόσμο, έγιναν μνήμη κι άντε τώρα να το ελέγξεις… Χωρίς να το ξέρουμε από πριν, συνειδητοποιήσαμε πως κάποιοι κάποτε ήμασταν «ναυτικοί» και κάποιοι ακόμα είμαστε, με κάποιο τρόπο, πολλοί, λείπουμε πολύ απ’ τις ζωές μας…
[mkdf_separator]
Γιάννης Λυμτσιούλης
[mkdf_separator]
Εν Αθήναι, 21 Μαρτίου 2024
[mkdf_separator]
Άλμπα μου,
[mkdf_separator]
Την Κυριακή 24 Μαρτίου μπαρκάρω για Ιαπωνία για τρεις βδομάδες… Κι από κει στην Αίγυπτο… κι ύστερα αμέσως στη Χώρα των Βάσκων, στην Ανδαλουσία…
[mkdf_separator]
Θα έρθω όμως… θα επιστρέψω και σου υπόσχομαι να βρω τον τρόπο όχι μόνο να επιστρέψω αλλά να μείνω κιόλας για να βρεθούμε και να βαρεθούμε λίγο ο ένας τον άλλον, να πλήξουμε, γιατί είναι κι αυτό μέρος της αληθινής αγάπης
[mkdf_separator]
Μπαμπούλης
