«ΓΥΑΛΙΝΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ»
[mkdf_separator]
Χάραζε ο τόπος με βουνά πολλά
κι ανάτελλε τα ζωντανά του,
καλούς ανθρώπους και κακούς, νυφίτσες,
αλεπούδες, μια λίμνη ως κόρην
οφθαλμού και κάστρα πατημένα.
[mkdf_separator]
Θα ’ναι τα Γιάννενα, ψιθύρισα,
στο χιόνι και στον άγριο καιρό
γυάλινα και μαλαματένια.
Κι όσο πήγαινε η μέρα,
σαν το βαπόρι σε καλά νερά,
είδα και μιναρέδες κι άκουσα
τα μπακίρια να βελάζουν.
Μ. Γκανάς, Γυάλινα Γιάννινα,
[mkdf_separator]
Ένα ποιητικό οδοιπορικό στην Ήπειρο. Περιπέτεια, Ποίηση & Παράδοση στην Ήπειρο: Με έδρα τα Γιάννενα εξορμήσεις: Ζαγοροχώρια, Μέτσοβο, Ράφτινγκ στον Βοϊδομάτη, Λιγκιάδες”
(6-9 Ιουνίου)
Κρατήσεις – πληροφορίες!
[mkdf_separator]
Τηλεφωνικά: 210-524 1960,
[mkdf_separator]
Μέσω email: athens@melodrakma.com
[mkdf_separator]
ΤΟ ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:
[mkdf_separator]
1η Μέρα: Αθήνα – Δωδώνη – Γιάννενα
[mkdf_separator]
Το ταξίδι μας ξεκινά από τα γραφεία της Meodrakma, στην Πλατεία Κλαυθμώνος. Τελικός προορισμός τα Γιάννενα που θα είναι γίνει για 4 μέρες το «σπίτι» μας και το σημείο από όπου θα ξεκινούν οι καθημερινές συναρπαστικές εξορμήσεις. 4 μέρες και 3 νύχτες στη σπουδαία Ήπειρο!
Για την Ιστορία, για το Μύθο, για το Θέατρο και τη Φύση.
Μετά τις απαραίτητες στάσεις για πρακτικούς λόγους θα κάνουμε την πρώτη μας ουσιαστική στάση για μια στιγμή σπουδαία σ’ ένα σπουδαίο θέατρο που όσες φορές και να επισκεφτεί κανείς πάντα είναι σα βλέπει μια άλλη «παράσταση». Ενσάρκωση του Χρόνου και του Λόγου στις Πέτρες… Ηχώ ζωής και ονείρων…
Σύγχρονη τραγωδία μπροστά στα μάτια και τ’ αυτιά μας φτιαγμένη από Ηπειρώτη Ποιητή…
[mkdf_separator]
Κάθεται μόνος
και καθαρίζει τ’ όπλο του δίπλα στο τζάκι.
Κανείς δε θά ‘ρθει και το ξέρει,
κλείσαν οι δρόμοι από το χιόνι, σαν πέρυσι,
σαν πρόπερσι, Χριστούγεννα και πάλι
και τα ποτά κρυώνουν στο ντουλάπι.
Το τσίπουρο στυφό, το ούζο γάλα
και το κρασί ραγίζει τα μπουκάλια.
Εκείνη τρία χρόνια πεθαμένη.
[mkdf_separator]
Κάθεται μόνος του δίπλα στο τζάκι,
δεν πίνει, δεν καπνίζει, δε μιλάει.
Στην τηλεόραση χιονίζει,
το στρώνει αργά στο πάτωμα και στο τραπέζι
και στις παλιές φωτογραφίες,
γνώριμα μάτια των νεκρών,
που τον κοιτάζουν απ’ το μέλλον.
Εκείνη τρία χρόνια πεθαμένη
και μόνο το δικό της βλέμμα
έρχεται από τα περασμένα.
[mkdf_separator]
Κοντεύουνε μεσάνυχτα
και καθαρίζει τ’ όπλο του απ’ το πρωί.
Πώς να του πω «Καλά Χριστούγεννα»,
ευχές δε φθάνουν ώς εδώ,
δρόμοι κλεισμένοι, τηλέφωνα κομμένα,
η σκέψη αρπάζεται απ’ το κλαδί της μνήμης,
μα να τρυπώσει δεν μπορεί στη μοναξιά του.
Μια μοναξιά που χτίστηκε σιγά σιγά
μ’ όλα τα υλικά και δίχως λόγια.
[mkdf_separator]
Κοντεύουν ξημερώματα κι ακόμη
γυαλίζει τ’ όπλο του δίπλα στο τζάκι
με αργές κινήσεις σα να το χαϊδεύει.
Μένει στα δάχτυλα το λάδι
αλλά το χάδι χάνεται.
Θυμάται κυνηγετικές σκηνές
με αγριογούρουνα και χιόνια ματωμένα,
πριν γίνει θήραμα κι ο ίδιος
στην μπούκα ενός κρυμμένου κυνηγού,
που τον παραμονεύει αθέατος
αφήνοντας να τον προδίδουν κάθε τόσο
πότε μια λάμψη κάννης,
πότε μια κίνηση στις κουμαριές
κι η μυρωδιά απ’ το βαρύ καπνό του.
Ξέρει καλά ότι κρατάει
μακρύκανο παλιό μπροστογεμές
γεμάτο σκάγια και μπαρούτι μαύρο.
Όταν αποφασίσει να του ρίξει
δε θα προλάβει πάλι να τον δει
πίσω απ’ το σύννεφο της ντουφεκιάς του.
[mkdf_separator]
Αν σκέφτεται στ’ αλήθεια κάτι τέτοια,
και δεν τον τιμωρώ εγώ μ’ αυτές τις σκέψεις,
πώς να πλαγιάσει και να κοιμηθεί.
Λέω να γίνω πατέρας του πατέρα μου,
ένας πατέρας που του έτυχε
σιωπηλό και δύστροπο παιδί,
και να του πω μια ιστορία
για να τον πάρει ο ύπνος.
[mkdf_separator]
Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά πάρε και τον πατέρα…
Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά
πάρε και τον πατέρα· απ’ τις μασχάλες πιάσ’ τονε
σα να ‘ταν λαβωμένος. Όπου πηγαίνεις τα παιδιά
εκεί περπάτησέ τον, με το βαρύ αμπέχωνο
στις πλάτες του ν’ αχνίζει.
[mkdf_separator]
Δώσ’ του κι ένα καλό σκυλί
και τους παλιούς του φίλους, και ρίξε χιόνι ύστερα
άσπρο σαν κάθε χρόνο. Να βγαίνει η μάνα να κοιτά
από το παραθύρι, την έγνοια της να βλέπουμε
στα γαλανά της μάτια, κι όλοι να της το κρύβουμε
πως είναι πεθαμένη.
[mkdf_separator]
Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά
πάρε κι εμάς μαζί σου, με τους ανήλικους γονείς,
παιδάκια των παιδιών μας. Σε στρωματσάδα ρίξε μας
μια νύχτα του χειμώνα, πίσω απ’ τα ματοτσίνορα
ν’ ακούμε τους μεγάλους, να βήχουν, να σωπαίνουνε,
να βλαστημούν το χιόνι. Κι εμείς να τους λυπόμαστε
που γίνανε μεγάλοι και να βιαζόμαστε πολύ
να μοιάσουμε σ’ εκείνους, να δούν πως μεγαλώσαμε
να παρηγορηθούνε.
[mkdf_separator]
«Χριστουγεννιάτικη Ιστορία», Μιχάλης Γκανάς, από τη συλλογή Γυάλινα Γιάννενα (1989)
[mkdf_separator]
Ξενάγηση στο Χώρο, στο Χρόνο, στο Αρχαίο Δράμα και στο δικό μας, το καθημερινό και ανώνυμο…
Με το τέλος του ουσιαστικού περάσματός μας από κει, θα συνεχίσουμε την πορεία μας για τα Ιωάννινα, ολοταχώς για την καρδιά της πόλης, στην αγκαλιά της παλιάς και της νέα πόλης…
[mkdf_separator]
Το Κάστρο, το Βυζαντινό Μουσείο, το Τζαμί Ασλάν Πασά, θρησκείες διαφορετικές, τραγούδια, χοροί, μοιρολόγια και σιωπές διαφορετικών λαών που άφησαν όλοι το στίγμα τους. Φαγητά με παρελθόν που μεγαλώνουν τις γενιές του μέλλοντος, ανάγκες ανθρώπων ολόιδιες, πόθος για ζωή ίδιος παντού… Νερό παντού….
Η Λίμνη ξεκαθαρίζει αμέσως ποιος κάνει κουμάντο σ’ αυτόν τον τόπο!
Μετά την περιπλάνηση στην παλιά πόλη μεταφορά στο ξενοδοχείο μας, τακτοποίηση και χρόνος για ξεκούραση και δείπνο.
[mkdf_separator]
2η ΜΕΡΑ: ΓΙΑΝΝΕΝΑ – ΚΟΝΙΤΣΑ – ΡΑΦΤΙΝΓΚ (στον Βοϊδομάτη)
[mkdf_separator]
Γεφύρι πέτρινο
Εκεί που σμίγουν δυό ποτάμια
και αδελφώνουν τα νερά
ένα γεφύρι πέτρινο
απλώνει τ’ άσπρα του φτερά.
Ξέρω τα χέρια που το χτίσανε
τα πόδια που το περπατήσανε.
Κρυμμένο μέσα στα πλατάνια
ακούει τ’ άγρυπνο νερό
ένα γεφύρι πέτρινο
που ταξιδεύει στον καιρό.
[mkdf_separator]
«Πέτρινο γεφύρι»(Μιχάλης Γκανάς, από τη συλλογή Ο ύπνος του καπνιστή, 2003)
[mkdf_separator]
Σήμερα, μας ξυπνάει το νερό που κυλάει από χθες βράδυ στο μυαλό μας. Σήμερα το νερό θα μας οδηγήσει.
Μετά το πρωινό αναχωρούμε για τον Βοϊδομάτη, έναν ποταμό που κυλάνε με τα νερά του ιστορίες πανάρχαιες…
Η διαδρομή, περίπου μία ώρα, μια ώρα ομορφιάς, ομορφιά παντού, καταπράσινα όλα γύρω, ιδανική εποχή φτάσαμε στον ιδανικό τόπο…
Και είναι ώρα να κάνουμε και κάτι διαφορετικό… Όχι δε μεγαλώσαμε πολύ για τίποτα… Φτάσαμε στην αφετηρία μιας εμπειρίας φτιαγμένη από αδρεναλίνη και πόθο για ζωή. Φοράμε σωσίβια, -ακριβώς επιδή έχουμε πόθο για ζωή- παίρνουμε οδηγίες και πλέουμε στα γαλάζια νερά του πιο καθαρού ποταμού της Ευρώπης!
Το ράφτινγκ εδώ είναι κάτι παραπάνω από μια δραστηριότητα, είναι μια συνομιλία με τη φύση. Το νερό δροσίζει, τα πλατάνια σκιάζουν, το γεφύρι της Αρίστης στέκεται σαν αυτόπτης μάρτυρας τής απόφασής μας να κάνουμε ετούτη τη διαδρομή…
[mkdf_separator]
Μετά το νερό… μια μπύρα και χρόνος για φαγητό στην Αρίστη με θέα εκπληκτική…
Και η περιπέτεια συνεχίζεται… Επόμενος σταθμός: η Κόνιτσα. Αγέρωχη ανάμεσα σε βουνά και ποτάμια, γεφύρια και ιστορίες αγεφύρωτων ερώτων…
Περιήγηση στα γραφικά σοκάκια, καφές στην κεντρική πλατεία, άλλη εποχή γύρω μας και ευτυχώς όλα ολοζώντανα!
Μπροστά μας τώρα το ιστορικό γεφύρι της Κόνιτσας, επιβλητικό και περήφανο, κρεμασμένο πάνω από τον Αώο. Αποφασίζουμε να το διασχίσουμε… Στη μέση ακριβώς του γεφυριού μια «μουσική» ακούγεται και μας καλεί προς τις Πηγές… Ακολουθούμε το νεύμα του Αώου και τα μονοπάτια μας οδηγούν σε καταρράκτες, σε κρυμμένες λίμνες, σα να πάμε όλο και πιο κοντά στην ψυχή μας και στην Ηρεμία που κάθε τόσο ζητάει…
[mkdf_separator]
Στο βάθος ετούτης της Γαλήνης, η Πίστη, το Μοναστήρι της Παναγίας της Στομίου μες στη χαράδρα και στη χαρά που νιώθουμε για όλο αυτό γύρω μας…
Η μέρα σιγά-σιγά γέρνει. Επιστροφή στα Γιάννενα. Χρόνος για δείπνο και βόλτα νυχτερινή στα ίχνη που άφησε μια σπουδαία μέρα.
[mkdf_separator]
(…) Επειδή είναι δύσκολο ν’ αγαπάς
και δυσκολότερο ν’ αγαπάς τον ίδιο άνθρωπο
για καιρό, κάνοντας σχέδια και παιδιά
και καβγάδες, εκδρομές, έρωτα, χρέη
κι αρρώστιες, Χριστούγεννα, Κυριακές
και Δευτέρες, νόστιμα φαγητά
και καμένα, θέλοντας ο καθένας
να ’ναι ο άλλος γεφύρι και δέντρο
και πηγή, κατά τις περιστάσεις
ή και όλα μαζί στην ανάγκη,
δε θα πει πως εγώ δεν μπορώ
να γίνω κάτι απ’ αυτά ή και όλα μαζί,
κι αν είναι να περάσω
μια ζωή στη σκλαβιά –έτσι κι αλλιώς–
ας είμαι, λέω, σκλάβος της αγάπης.
[mkdf_separator]
«Προσωπικό»(Μιχάλης Γκανάς, από τη συλλογή, Γυάλινα Γιάννενα, 1989)
[mkdf_separator]
Διανυκτέρευση
[mkdf_separator]
3η ΜΕΡΑ: ΓΙΑΝΝΕΝΑ-ΖΑΓΟΡΟΧΩΡΙΑ: ΤΣΕΛΕΠΟΒΟ –ΚΟΥΚΟΥΛΙ- ΜΟΝΟΔΕΝΔΡΙ
[mkdf_separator]
Ένα ταξίδι στην πέτρα σήμερα. Στην πέτρα στο χρόνο και στην αρχιτεκτονική!
Μαζί με την πέτρα, πρώτη ύλη η υπομονή και η επιμονή των ανθρώπων. Υπομονή σ’ όλα τα δύσκολα τής φύσης και της Ιστορίας. Και επιμονή να χτίσει τη δική του προσωπική ιστορία, να αφήσει ίχνη πίσω του, να ζήσει λίγο ακόμα και μετά το θάνατό του.
[mkdf_separator]
Αφύπνιση, πρωινό και αναχώρηση για τα Ζαγοροχώρια.
Σήμερα θα «κολυμπήσουμε» στην εκπληκτική αίσθηση που δημιουργεί στον άνθρωπο το βουνό, την αίσθηση του ανθρώπου όταν αναπνέει βαθιά, όταν το οξυγόνο φτάνει μέχρι τις πιο ευαίσθητες ράγες του μυαλού κι ελευθερώνει το σώμα…
[mkdf_separator]
Λίγος χειμώνας πέρσι και γλυκός
γλυκύς βραστός με αραιό χαρμάνι
Χιόνισε ζάχαρη Ζαχάρω και Σοχό
Μα στο Ντομπρίνοβο του Σκουρουγιάννη
(Ντομπρίνοβο το λεν οι χωριανοί
κι ας γράφουν οι ταμπέλες Ηλιοχώρι)
αρκούδες άυπνες αλλάζανε πλευρό
και δέρνονταν τα φίδια στο Ζαγόρι
Νύσταξε και η αρκούδα του Χατζή
μα πώς να κοιμηθεί με πανωφόρι
αφού τη γούνα της να βγάλει δε μπορεί
κι ας λιώνει από τη ζέστη η καημένη
γραμμένο της στο Γράμμο να καεί
κι όχι στα γουναράδικα γδαρμένη.
Λίγος χειμώνας πέρσι και γλυκός
γλυκύς πικρός σε πλαστικό κουπάκι
Το ΄στρωσε θάνατο στη χώρα του χαμού
ετούτο το μακρύ καλοκαιράκι.
[mkdf_separator]
«…», Μιχάλης Γκανάς, από τη συλλογή Άψινθος 2012)
[mkdf_separator]
Ανεβαίνουμε, ανεβαίνουμε, ανεβαίνουμε… Είμαστε στα 1100 μ. Απ’ τα 46 χωριά του Ζαγορίου, φτάσαμε σ’ ένα απ’ τα μεγαλύτερα, αρχοντικό, πέτρινο, κλασικό, κεφαλοχώρι με τα όλα του το Τσεπέλοβο, στέκεται όρθιο στην ίδια θέση απ’ τον 14ο αιώνα.
[mkdf_separator]
Πέτρα και Φύση!
[mkdf_separator]
Στο Τσεπέλοβο κάποτε έβρισκαν καταφύγιο ποιητές, διανοούμενοι κι άλλοι κυνηγημένοι απ’ τον Αλή Πασά.
Το Τσεπέλοβο επελέγη για την ίδρυση Πανεπιστημίου πριν το 1821.
Το Τσεπέλοβο είναι η γενέτειρα του Κωνσταντίνου Ράδου, του εμπνευστή της ιδέας ίδρυσης της Φιλικής Εταιρείας.
[mkdf_separator]
Νά η μονή τού Αγίου Ιωάννου Ρογκοβού, εκεί που γεννήθηκε η ιδέα για ένα Πανεπιστήμιο! Να ο Σταθμός Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, να η Πινακοθήκη, να και ό,τι απέμεινε απ’ το σπίτι της Μαρίκας Κοτοπούλη! Αυτή εδώ δεξιά είναι η Κονόμος, η παραδοσιακή ζαγορίσια βρύση με κρύο νερό και κει απέναντι η σπουδαία εκκλησία τού Αγίου Νικολάου, θεωρείται ένα Μουσείο Αγιογραφίας.
[mkdf_separator]
Έχουμε και μια πρόσκληση στο Τσεπέλοβο! Είμαστε καλεσμένοι στο Αρχοντικό της Φρόσως Ιωαννίδου της «Μάνας του Ζαγορίου» για επίσκεψη και ξενάγηση σε ένα μουσειακό σπίτι.
[mkdf_separator]
Ωραία εμπειρία κι αυτή…
Ωραίο και το Τσεπέλοβο αλλά είναι ένα από τα 46 χωριά του Ζαγορίου… Πάμε να γνωρίσουμε κι άλλα…
[mkdf_separator]
Άφιξη στο Κουκούλι!
[mkdf_separator]
Πάνω από 500 κατοίκους κάποτε, 81 στην πρώτη απογραφή του 21ου αιώνα και τώρα, γύρο στους 20 ανθρώπους, «οι δέκα προσέχουν τους άλλους δέκα» λέει ο καφετζής του χωριού… Δυστυχώς υπάρχει κι αυτή η Ελλάδα που το χειμώνα ειδικά ερημώνει!
[mkdf_separator]
Όμως… Πέτρα και Φως παντού!
[mkdf_separator]
Το πέτρινο σχολείο με τις πέντε βρύσες, η Εκκλησία της Κοιμήσεως, το Πνευματικό Κέντρο Λαζαρίδη… Εδώ μέσα στεγάζεται και το Βοτανικό Μουσείο…
Νά το μότο του χωριού: «Την άνοιξη έχει αρώματα, το φθινόπωρο χρώματα, το καλοκαίρι έχει δροσιά και το χειμώνα ζεστασιά»
Επίσκεψη-ξενάγηση στο Βοτανικό Μουσείο!
[mkdf_separator]
Περισσότερα από 1250 διαφορετικά είδη φυτών από την ευρύτερη περιοχή του Ζαγορίου, πρόκειται για τις 96 από τις 149 οικογένειες φυτών παγκοσμίως. Φαρμακευτικά φυτά και βότανα από τα οποία άλλοτε οι «βικογιατροί» κατασκεύαζαν ιάματα και όργωναν Ελλάδα και Βαλκάνια! Έξοχα ταξινομημένα όλα, έξοχη και η εμπειρία της επαφής με τον κόσμο της φύσης και το έργο που παράγει με σκοπό να γιατρέψει τον άνθρωπο κι ας την πληγώνει εκείνος.
[mkdf_separator]
Ανάμεσα στα εκθέματα βρίσκονται 53 βιβλία που έγραψε ο αείμνηστος Λαζαρίδης περί ιαματικών βοτάνων, άλλοι 5.000 τόμοι που αποτελούν τη βιβλιοθήκη του, συλλογή ορυκτών, συλλογή λαογραφικών τεκμηρίων, συλλογή φωτογραφιών… Κάναμε καλά που ήρθαμε ως εδώ, έπρεπε να επισκεφτούμε ετούτο το Πνευματικό Κέντρο – Μουσείο γιατί με την ευκαιρία είδαμε εσωτερικά κι ένα Ζαγορίσιο σπίτι του 1750!
[mkdf_separator]
Χρόνος τώρα για καφέ, λικέρ από βότανα του βίκου κι ό,τι τραβάει η ψυχή τού καθενός…
[mkdf_separator]
Κι ύστερα…
[mkdf_separator]
Πάμε σε δυο Γεφύρια Σταρ τώρα!
[mkdf_separator]
Νερά και γεφύρια παντού στην Ήπειρο, περίφημα γεφύρια, αυτά που οι ποιητές τα λένε «φρύδια γραμμένα».
Κοιτάξτε πόσα νερά τρέχουν αιώνες στη γη της Ηπείρου! Κοιτάξτε πόσο πολύ κινούνταν άνθρωποι και αγαθά εδώ, αυτό είναι κάθε γέφυρα, κίνηση, πέρασμα, πρόσκληση γι’ ανταλλαγή, για επαφή… Μετρήστε τα Γεφύρια τής Ηπείρου και πάλι θα βρει κανείς κάποια να λείπουν…
[mkdf_separator]
Γεφύρι του Αγίου Γεωργίου , Γεφύρι της Αγίας Ελένης, Γεφύρι του Αλή Πασά, Γεφύρι του Αγίου Μηνά, Γεφύρι του Αρκούδα , Γεφύρι του Αντρέα, Γεφύρι στον ’γιο, Γεφύρι του κυρ-Αλέξη, Γεφύρι στο σπίτι του Αλεξιάδη, Γεφύρι στον Άγιο Νικόλαο, Γεφύρι του Βαρτίλλα, Γεφύρι του Βρατσίστα, Γεφύρι στη Μεγάλη Βρύση, Γεφύρι του Βουρκοπόταμου, Γεφύρι της Βροσίνας ή Βρύσης, Γεφύρι της Βίγλας ή γεφύρι του Μπαλκάνη, Γεφύρι στα Βουδάσια, Γεφύρι της Βωβούσας, Γεφύρι στους Βαενάδες, Γεφύρι στη Βρύση του Δεσπότη, Γεφύρι του Γκούμου, Γεφύρι της Γκούρας, Γεφύρι της Γκρίκας, Γεφύρι της Καβάλας, Γεφύρι του Κένου, Γεφύρι στα Μπορμπολίτσια, Γεφύρι στο Πούσι, Γεφύρι του Βαθύλακκου, Γεφύρι της Γκούρας, Γεφύρι στο Γκρέτσι, Τα Δυο Γεφύρια, Γεφύρι του Διχαλά, Γεφύρι της εκκλησιάς, Γεφύρι της Ζέρμας ή Κάντσικου, Ζαλογγογέφυρο, Γεφύρι στο μύλο Ζάννου – Χαρβάλη, Γεφύρι της Θεοτόκου, Καλπακιώτικο γεφύρι, Γεφύρι στο Κορφίτο, Γεφύρι στο ρέμα του Κοραή, Γεφύρι της Κόνιτσας, Κρυονερίου, Γεφύρι του Κουβαρά, Κατωγέφυρο, Κατωγέφυρο, Γεφύρι στο Καλντερίμι, Γεφύρι της Κουιάσας, Γεφύρι στο Μεγάλο Λαγκάδι, Γεφύρι του Λαχανά, Γεφύρι στον Λάκκο Ρωμιάς ή Γεφύρι στις Μιάσες, Γεφύρι στο Λάκκο Τσιούλας, Γεφύρι στο Λάκκο τ´ Τσιουλού, Γεφύρι του Λάλου και της Λάλινας, Γεφύρι στο Λάκκο του Γερομνιού, Γεφύρι του Λώλη ή του Λάκκου, Γεφύρι στο Λιντζέτο, Γεφύρι στο μύλο, Γεφύρι της Μαύρης Πέτρας, Γεφύρι της Μπαλντούμας ή της Κυράς, Γεφύρι του Μαντήλα, Γεφύρι του Μπαμπά, Γεφύρι του Μύλου, Γεφύρι της Μεγάλης Ράχης, Γεφύρι του Μεζάνη, Γεφύρι του μύλου, Γεφύρι στο Μουσιοβό, Γεφύρι της Νεράιδας, Γεφύρι της Νονούλως ή Ξυλογέφυρο, Γεφύρι στο Νιόνερο, Γεφύρι του κυρ-Νούτσου ή Κόκκορου, Γεφύρι του Ξηροποτάμου, Γεφύρι της Όρλας, Γεφύρι στο Παρασπόρι, Γεφύρι της Παλιουρής, Γεφύρι του Παπά, Γεφύρι του Παπαστάθη, Γεφύρι της Πολιτσάς, Γεφύρι των Πραμάντων, Πούντεα Νουάουα, Γεφύρι του Ποντίκα, Γεφύρι του Πέτσιου, Γεφύρι στον Ποταμό, Γεφύρι στα Ριζιανά, Γεφύρι του Ραφτάνη, Γεφύρι του Στέργιου, Γεφύρι του Συγκούνα, Γεφύρι στο Σιόπατου, Γεφύρι της Σκαρβένας, Γεφύρι στον Λάκκο των Σημαδιών, Γεφύρι στα Σλίβα, Γεφύρι του Σαγιάνου, Γεφύρι στη Σμίξη, Γεφύρι του Στάλου, Γεφύρι του Σελιού, Γεφύρι στου Τσαγκαράκη, Γεφύρι της Τύριας, Γεφύρι στα Τσόνια, Γεφύρι στις Τρεις Βρύσες, Γεφύρι του Τσάμη, Γεφύρι βορειοανατολικά των Τριών Βρύσεων, Γεφύρι του Τρίστενου, Γεφύρι Τσίπιανης, Γεφύρι βορειοανατολικά των Τριών Βρύσεων, Γεφύρι του Φίλου, Γεφύρι Χριστών, Γεφύρι του Χάτσιου, Γεφύρι στα Χατζηγιανναίικα…
[mkdf_separator]
Όχι, δε θα πάμε σ’ όλα αλλά για την Ιστορία υπάρχουν κι άλλα, αυτά είναι μόνο τα περίφημα, τα ξακουστά!
[mkdf_separator]
Πάμε πρώτα στο Καλογερικό, το Τρίτοξο, την «εν κινήσει κάμπια» όπως την είπαν… Από δω φαίνεται το χωριό Κήποι… Ελάτε να αγναντέψουμε τη θέα… Τους κήπους των σπιτιών που έδωσαν το όνομα στον τόπο, τους ποτίζει ο ποταμός Μπαγιώτικος που περνάει μέσα απ’ την καρδιά του χωριού!
Πέτρινες βρύσες, καλντερίμια, καμπαναριό-στήριγμα για τους 70 κατοίκους του χωριού…
[mkdf_separator]
Φωτογραφία!
[mkdf_separator]
Πάμε και στο Γεφύρι Νούτσου ή του Κόκκορη!
Ένα απ’ τα πιο γνωστά, πιο φωτογραφημένα πιο καλοδιατηρημένα, στο στένεμα της χαράδρας θεμελιωμένο… Στο βάθος της μνήμης φαίνονται οι ηπειρώτισσες που το 1940 κουβαλούν στην πλάτη εφόδια και πυρομαχικά…
[mkdf_separator]
Φωτογραφία!
[mkdf_separator]
Κι ύστερα… Ύστερα θα πάμε σ’ ένα ακόμα υπέροχο χωριό, το μοναδικό κοντά στη χαράδρα του Βίκου.
[mkdf_separator]
Φύγαμε για Μονοδένδρι.
[mkdf_separator]
Στο λεωφορείο… Μουσική…
[mkdf_separator]
Είναι στιγμές χαλάρωσης μετά την ομορφιά που αφήσαμε πίσω μας και την ομορφιά που μας περιμένει.
Ετούτο το χωριό είναι γενέτειρα εθνικών ευεργετών, του Μάνθου και του Γεωργίου Ριζάρη. Τα δυο αδέρφια, μεγαλέμποροι με έδρα τη Ρωσία έδωσαν χρήματα πολλά στον απελευθερωτικό αγώνα και διέθεσαν την περιουσία τους για την ίδρυση και λειτουργία της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής. Το Ριζάρειο Εκθεσιακό Κέντρο που φιλοξενεί αξιόλογες διεθνείς καλλιτεχνικές εκθέσεις, στο Μονοδένδρι κι αυτό! Με χρήματα από το κληροδότημα των αδερφών λειτουργεί σήμερα στο χωριό και η χειροτεχνική σχολή όπου θα δούμε τα περίφημα υφαντά της Ηπείρου. Ναι, εν ενεργεία σχολή υφαντικής, μαθαίνουν αργαλειό εδώ, κανονίσαμε να την επισκεφτούμε…
Φτάσαμε… Ακολουθήστε… Μας περιμένει κάτι που θα μας μείνει αξέχαστο! Θα διασχίσουμε το χωριό και μετά θα κάνουμε μια εκπληκτική διαδρομή δίπλα στο φαράγγι… Βάλσαμο η ομορφιά της φύσης! Να οι Πέτρινοι Πύργοι της Οξιάς!
[mkdf_separator]
Είναι απίθανο όλο αυτό γύρω μας… Άλλα τρία χρόνια ψυχανάλυσης γλιτώνει κανείς προσφέροντας στον εαυτό του τέτοιες στιγμές…
[mkdf_separator]
Εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν και το μονοπάτι είναι ανοιχτό, θα πάμε κι ως τη Μονή της Αγίας Παρασκευής, σε μια εκπληκτική θέση κρεμασμένη πάνω από την χαράδρα του Βίκου. Βρισκόμαστε μπροστά στο βαθύτερο φαράγγι του κόσμου… Βρισκόμαστε μπροστά στην καρδιά της ομορφιάς της Ηπείρου…
[mkdf_separator]
Πέτρα που φέγγει μέσα μου τις νύχτες.
Εδώ ξαπόστασαν γυναίκες φορτωμένες,
εδώ ραμφίσαν τα πουλιά σιωπές όταν συννέφιαζε,
δεν έβρεχε κι όλοι κρατούσαν την ανάσα τους.
Χαμήλωνε το σύννεφο, ώσπου ακουμπούσε τις σκεπές,
έγλειφε ως τα θέμελα τους τοίχους,
λαλούσαν οι σφαγμένοι πετεινοί κι αρμένιζε το κάθε σπίτι μοναχό του, ενώ ακινητούσε το χωριό.
Ξενιτεμένοι κουνούσαν τότε τα μαντίλια τους.
Από πολύ μακριά.
Μπορεί κι από τον άλλο κόσμο.
[mkdf_separator]
«Τα άγρια και τα ήμερα/ΙV» Μιχάλης Γκανάς, από τη συλλογή Μαύρα Λιθάρια, 1980)
[mkdf_separator]
Μετά απ’ αυτό το Red Bull ενέργειας που μας προσέφερε το Κάλος το φυσικό, πάμε στην Πλατεία του χωριού, στην πλατεία Μονοδενδρίου για φαγητό. Μυρίζει παντού σπιτικό παραδοσιακό ηπειρώτικο φαγητό. Η Φρόσω και η Κικίτσα, πλάθουν πίτες και μας κοιτούν στα μάτια…
Χρόνος για φαγητό κι ύστερα για καφέ, βόλτες σουβενίρ… Μέλι, μανιτάρια, γλυκά του κουταλιού, μαρμελάδες, τουρσιά, είδη λαϊκής τέχνης, υφαντά…
Το χωριό αυτό διεκδικεί επάξια μια θέση ανάμεσα στα ωραιότερα χωριά του Ζαγορίου
Μετά απ’ αυτή τη μέρα γεμάτη ομορφιά και ψυχή, παίρνουμε το δρόμο για τα Γιάννενα. Λείπουμε όλη μέρα, η Λίμνη μας συνήθισε, μπορεί και να μας περιμένει.
Τελευταία βραδιά, τελευταία ευκαιρία να δούμε το φεγγάρι στη λίμνη…
[mkdf_separator]
Διανυκτέρευση.
[mkdf_separator]
4η Μέρα: ΓΙΑΝΝΕΝΑ – ΛΙΓΚΙΑΔΕΣ- ΜΕΤΣΟΒΟ – ΑΘΗΝΑ
[mkdf_separator]
Πρωινό, φορτώνουμε αποσκευές και ξεκινάει άλλη μια μέρα που θα χαρεί η ψυχή. Υποσχεθήκαμε πέντε μέρες στα Βουνά, από κορυφή σε κορυφή στον καθαρό αέρα κι αυτό θα κάνουμε!
Θ’ αφήσουμε σήμερα το Ζαγόρι, πάμε στο θρυλικό Μέτσοβο κι ύστερα στα Γιάννενα αλλά στο δρόμο μας θα κάνουμε μια στάση στο χωριό με τη θέα… «στο μπαλκόνι των Ιωαννίνων», έτσι λένε το χωριό Λιγγιάδες με την εκπληκτική θέα προς την πόλη και τη λίμνη! Σα ν’ άνοιξε το ίδιο το χωριό διάπλατα παράθυρο να πάρει βαθιά ανάσα, ν’ αντέξει τη μνήμη του δικού του ολοκαυτώματος…
3 Οκτωβρίου του 1943 μπήκαν οι βάρβαροι στους Λιγγιάδες… Μάζεψαν τον κόσμο στην πλατεία, ύστερα τους μοίρασαν στα σπίτια κι εκεί τους εκτέλεσαν. Στα σπίτια τους μέσα. 86 νεκροί κι απ’ αυτούς οι 42 κάτω από 20 χρονών.
[mkdf_separator]
Εδώ θα κάνουμε μια στάση για τη θέα και τη μνήμη. Πάμε κι ως μνημείο του Ολοκαυτώματος, λίγος χρόνος για καφέ και συνεχίζουμε…
[mkdf_separator]
Φτάσαμε στο Μέτσοβο…Βρισκόμαστε στις πλαγιές της Πίνδου. Πέτρινα σπίτια, ψηλά βουνά…
Το Μέτσοβο τα έχει όλα … μοναστήρια, εκκλησιές με αγιογραφίες και ξυλόγλυπτα τέμπλα, χιονισμένες πλαγιές το χειμώνα, καταπράσινες την άνοιξη, αληθινά έλατα στολισμένα πότε με χιόνι και πότε με φως, ξύλα, τζάκι, κρασί, τυριά, πίτες και χυλοπίτες, μοναδικό κοντοσούβλι…
Είναι σλάβικης καταγωγής τ’ όνομά του; Είναι το Αρκουδοχώρι; ( από τις σλάβικες λέξεις «μέτσκα», που σημαίνει αρκούδα και «όβο», που σημαίνει χωριό.)
Ή πήρε τ’ όνομά του απ’ τον ποταμό Μίντσιο, κοντά στην πόλη Ambruce της Ιταλίας, περιοχή από την οποία κατάγονται τόσο οι Βλάχοι του Μετσόβου όσο και οι Βλάχοι της Θεσσαλίας;
Πάμε για ξενάγηση στο χωριό!
[mkdf_separator]
Η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, το Άλσος του Αγίου Γεωργίου, το Λαογραφικό Μουσείο, το Οινοποιείο, το Κατώγι Αφέρωφ, η Πινακοθήκη Αφέρωφ… Συνώνυμο του χωριού πια αυτό το όνομα!
Από το 1947, όταν ο Βαρώνος Μιχαήλ Τοσίτσας πείσθηκε να μην αφήσει την αμύθητη περιουσία του στην Ελβετία όπου ζούσε αλλά να χρηματοδοτήσει ίδρυμα με τ’ όνομά του στο χωριό των προγόνων του, άλλαξε η μοίρα του Μετσόβου!
[mkdf_separator]
Λαογραφικό Μουσείο, δημοτικό σχολείο, νοσοκομείο, εργοστάσιο ξυλείας, τυροκομική μονάδα, χιονοδρομικό κέντρο ήδη από το 1969, βουστάσιο με αγελάδες που ήρθαν από την Ελβετία, συντηρήθηκαν παραδοσιακά κτίρια, εκκλησίες και μοναστήρια, φτιάχτηκαν βρύσες και καλντερίμια, αποχετευτικό δίκτυο, φωτιστικά στους κεντρικούς δρόμους, φυτεύτηκαν τρία εκατομμύρια δέντρα…
Αφού γνωρίσουμε κάθε πλευρά του Μετσόβου θα δώσουμε χρόνο ελεύθερο στην αγορά για όλα αυτά τα καταπληκτικά προϊόντα που βρίσκει κανείς μόνο σε τέτοια χωριά αλλά και χρόνο για φαγητό.
Κι ύστερα άλλο ένα πολιτιστικό δώρο που θέλει να προσφέρει οι Melodrakma στους φίλους της.
Υποτίθεται πως παίρνουμε το δρόμο προς τα Γιάννενα αλλά κάποια στιγμή θα «εκτροχιαστούμε» λίγο προς Τζουμέρκα, θα φτάσουμε στο χωριό Ελληνικό όπου θα έχουμε μία έξοχη Πολιτιστική Εμπειρία.
Θα επισκεφτούμε το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης «Θ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗ»
[mkdf_separator]
Το Μουσείο Παπαγιάννη είναι μοναδικό στο είδος του καθώς μιλά για τον τόπο που γέννησε τον δημιουργό του, για την Ήπειρο, αυτό δηλαδή που κι εμείς εξερευνούμε κι ανακαλύπτουμε αυτές τις μέρες.
[mkdf_separator]
Όπως αναφέρει σε σημείωμά του ο ίδιος ο δημιουργός του Μουσείου, τα έργα μιλούν για:
«…για το ψωμί, την απαρχή του πολιτισμού κατά το Διαγόρα, που τόσο πολύ ταυτίστηκε με τον Ηπειρώτη και τη ζωή του.
Μιλούν για τον ξενιτεμένο και τον Ευεργέτη.
[mkdf_separator]
Μιλούν για τον πνευματικό άνθρωπο και τα γράμματα, για την πνευματική άνθηση που δημιουργήθηκε τη δύσκολη περίοδο της τουρκοκρατίας μέσα από λαμπρά σχολεία, με σπουδαίους πνευματικούς ανθρώπους ως δασκάλους, που κράτησαν ζωντανή την εθνική συνείδηση.
[mkdf_separator]
Μιλούν για τον χτίστη, που η μαστοριά του τον έκανε διάσημο και περιζήτητο στα πέρατα του κόσμου.
Μιλούν για τον κτηνοτρόφο και τον γεωργό, τον ξωμάχο του χωριού, που εκτός της κύριας δουλειάς του έκανε και άλλες χίλιες δυο.
Ιδιαίτερο θέμα και θέαμα στο Μουσείο είναι η τάξη με τους μαθητές, τα παλαιά θρανία, το δάσκαλο και τους θεατές. Η τάξη της μάθησης…»
[mkdf_separator]
Θα τη θυμόμαστε χρόνια αυτή την επίσκεψη. Το άγνωστο και το αναπάντεχο αφήνει καμιά φορά πιο έντονα ίχνη στη μνήμη.
Φεύγουμε γεμάτοι, ψυχή και μυαλό συμφωνούν πως βίωσαν μια ωραία μέρα.
[mkdf_separator]
Κι η νύχτες;
«Οι νύχτες από δω και πέρα…;»
[mkdf_separator]
«Μια τέτοια νύχτα πριν από χρόνια
κάποιος περπάτησε μόνος
δεν ξέρω πόσα λασπωμένα χιλιόμετρα.
Κάποιος περπάτησε μόνος.
Νύχτα και συννεφιά, χωρίς άστρα
Πήγαινε το δρόμο δρόμο..
Ξημερώματα, μπήκε στα Γιάννενα.
Στο πρώτο χάνι έφαγε και κοιμήθηκε τρία μερόνυχτα.
Ξύπνησε απ’ το χιόνι που έπεφτε μαλακά.
Στάθηκε στο παράθυρο και άκουγε τα κλαρίνα
πότε θαμπά και πότε δίπλα του
όπως τα ‘φερνε ο άνεμος
Κι άκουσε μετά τη φωνή πεντακάθαρη
από κάπου κοντά την άκουσε
Σαν αλύχτημα και σα να την έσφαζαν τη γυναίκα
κι ούτε καυγάς κι ούτε τίποτα άλλο..
Χιόνιζε
όλη νύχτα στα Γιάννενα χιόνιζε
«Ξημερώματα, πλήρωσε ό,τι χρωστούσε και γύριζε στο χωριό του .
Στα πενήντα του θα’ταν, με γκρίζα μαλλιά και τρεις θυγατέρες ανύπαντρες, χήρος τέσσερα χρόνια. Στα πενήντα του θα’ταν.
Χήρος τέσσερα χρόνια..
Με τη μαύρη κάπα στις πλάτες
Αχ, και τι χιόνι σήκωσαν
τι χιόνι σήκωσαν τούτες οι πλάτες
κανένας δεν το ‘μαθε
κανένας…»
[mkdf_separator]
«ΙΙ», (Μιχάλης Γκανάς, Γυάλινα Γιάννενα, 1989)
[mkdf_separator]
Αναχώρηση για Αθήνα. Μουσική και αίσθημα σα να μπήκε φεγγάρι ολόκληρο μέσα στο λεωφορείο.
[mkdf_separator]
Ευχαριστούμε για την εμπιστοσύνη.
