Τελειώνει ένα σπουδαίο ταξίδι στον τόπο τής εκκίνησης του Ανθρώπου…
Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ο άνθρωπος… Κυνηγός και τροφοσυλλέκτης κι ύστερα πιλότος και αστροναύτης, ταπεινός και στερημένος βοσκός, φιλόδοξος και αλαζόνας κατακτητής των πάντων… Ο Άνθρωπος και η πατρίδα του η Αφρική!
Από τον πρώτο-πρώτο άνθρωπο ως τον Νέλσονα Μαντέλα και τον άγνωστο Αφρικανό ήρωα… Η Αφρική, η ζωφόρος και ελπίδα του Κόσμου! Γλυπτά της ζωφόρου αυτής όλοι, άνθρωποι και ζώα φιγουράρουν ανάγλυφα στις ράγες του χρόνου.
Εδώ στην Αφρική, μια βδομάδα τώρα καταλάβαμε τη σχετικότητα του χρόνου. Αντιληφθήκαμε πως η σχετικότητα δεν είναι ούτε επιστημονική ούτε φιλοσοφική προσέγγιση ή ματιά στα πράγματα αλλά η πραγματικότητα η ίδια!
Σχετικότητα = Πραγματικότητα.
Η κάθε μέρα και η κάθε ώρα των ανθρώπων, είναι ένα ολοζώντανο παράδειγμα πως χρόνος δεν περνάει με τον ίδιο τρόπο παντού. Φυλές της Αφρικής ζουν ακόμα με τον ίδιο τρόπο που ζούσαν οι πρόγονοι τους χιλιάδες χρόνια πριν, κλαδιά δέντρων, μαλλί ζώων, λίγη λάσπη κι έτοιμο το σπίτι… Στο κέντρο το μεγάλο δώρο του Προμηθέα, η φωτιά ανάβει με τρόπο αρχέγονο μπροστά στα μάτια ευρωπαίων που νομίζουν πως αυτό που βλέπουν είναι ένα φολκλόρ θέαμα γι’ αυτούς στημένο αλλά δεν είναι, η πραγματική ζωή των ανθρώπων είναι!
Ακόμη και στα πιο ανεπτυγμένα τουριστικά σημεία της Αφρικής, όπως η Κένυα και η Ζανζιβάρη, η μία έκπληξη διαδέχεται την άλλη. Ούτε ο τουρισμός δε μπορεί να κρύψει ή να εξωραΐσει αυτό το μεγάλο φαράγγι που χωρίζει τη ζωή στην Αφρική με την απέναντι -κατά τ’ άλλα γειτόνισσα- που λέγεται Ευρώπη.
Η φτώχεια είναι ασύλληπτη και ταπεινωτική. Όμως μ’ έναν περίεργο τρόπο, ίσως με λίγη αποδοχή και λίγη άγνοια της ευτυχίας των άλλων φτιάχνονται χαμόγελα απίθανα και ειλικρινή. Άνθρωποι χαμογελαστοί, αποδέχονται τη Μοίρα και την Τύχη τους. Τί άλλο είναι το να γεννηθείς σ’ ένα χωριό τής Αφρικής; Μοίρα και Τύχη. Με τέτοιο εφαλτήριο πόσο μακριά μπορείς να φτάσεις;
Δίπλα στην αποδοχή και τον αγώνα για επιβίωση με αξιοπρέπεια, μες στην αχανή σαβάνα τής απελπισίας, φυτρώνει που και που ένα ξερακιανό όνειρο, μια ακανθώδης ελπίδα: η φυγή. Να φύγουν, να φτάσουν κάπου στην Ευρώπη, να φύγουν απ’ τον τόπο που τους γέννησε, ας ταξιδέψουν ένα και δύο χρόνια σε άθλιες συνθήκες, δεν πειράζει, ας αναμετρηθούν με τα στοιχεία της φύσης, με άγρια θηρία, με ανθρώπους θηρία δουλέμπορους, δεν πειράζει, ας γίνει ό,τι θέλει αρκεί να φτάσουν στη θάλασσα, στις ακτές της Βορείου Αφρικής, να τους περιμένει ένα σαπιοκάραβο και να τους περάσει στη γη της Επαγγελίας, αυτό είναι για τα παιδιά τής Αφρικής ο Πύργος του Άιφελ, το Μπιγκ Μπεν, ο Παρθενώνας… Σύμβολα ελπίδας για ζωή. Όχι μια καλύτερη ζωή. ΖΩΗ γιατί ζωή αυτό που ζουν δε λέγεται!
Ιστορικά και Πολιτιστικά ζούμε μια στιγμή εκπληκτική. Η Αφρική μεταναστεύει στην Ευρώπη. Η μέση ανατολή και του αραβικού κόσμου μεγάλο μέρος επίσης. Η ανθρωπογραφία αλλάζει.
Γερασμένη η Ευρώπη, εύκολα τη λες και γριά, ξέρει πως τους χρειάζεται αλλιώς ποιος θα δουλεύει στα χρόνια που ’ρχονται; Ξέρει πως τους χρειάζεται γι’ αυτό όλο και πιο συχνά παριστάνει τη φιλεύσπλαχνη, κάνει τα στραβά μάτια κι αφήνει να δημιουργηθούν γκέτο Αφρικανών στην καρδιά ή στην περιφέρεια των μεγάλων πόλεων, πνίγει και πολλούς αναμφισβήτητα, άλλους όμως τους αφήνει να φτάσουν, κάποιοι πρέπει να δουλέψουν στην Ευρώπη του μέλλοντος, κάποιοι πρέπει να δουλέψουν και σε δουλειές που πλέον “δεν είναι για Ευρωπαίους” και
κάποιοι πρέπει να κάνουν και παιδιά…
Εκατομμύρια Αφρικανοί θα έφευγαν αύριο απ’ τον τόπο που φύτρωσαν κι ας ήταν το τίμημα να μην δουν ξανά τ αδέρφια τους, να μην είναι εκεί να κλείσουν τα μάτια των γονιών τους, ας το μάθουν από κάποιο γουατσάπ, «η μαμά πέθανε… πέρυσι πέθανε και ο μπαμπάς…»
Η φτώχεια είναι ασύλληπτη και ταπεινωτική στην Αφρική, παρόλα αυτά, τα παιδιά κάνουν αυτό που είναι φτιαγμένα απ’ τη φύση τους να κάνουν: παίζουν και γελάνε. Ίσως όταν μεγαλώσουν αποφασίσουν κι αυτά να φύγουν, για την ώρα, χαμογελάνε στο φακό και χαιρετούν τους πάντες…
Τα παιδιά τής Αφρικής, εκείνα που όταν ήμασταν εμείς παιδιά, μάς γέμιζαν ενοχή κάθε φορά που δεν τελειώναμε το πιάτο μέχρι την τελευταία μπουκιά υπάρχουν ακόμα.
Ευχαριστώ όλους όσους μοιραστήκαμε αυτή τη διαφορετική εμπειρία ταξιδιού. 35 άνθρωποι, ομάδες των 5-6, η κάθε μία στο δικό της τζιπ, με σιωπή και κατάνυξη μπροστά στην ομορφιά τής άγριας ζωής και τής φύσης και το βράδυ κουβέντα γύρω απ’ τη φωτιά. Ταξιδιώτες και οδηγοί ιχνηλάτες τής εμπειρίας κάθε μέρα μαζί απ’ την ανατολή του ήλιου ως τη δύση του. Είδαμε ζώα που μέχρι χθες μας ήταν αδιανόητο πως θα τα βλέπαμε από τόσο κοντά. Είδαμε μαζί τη ζωή.
Η Αφρική είναι η ζωφόρος του κόσμου, ανάγλυφα όλα πάνω της… παιδιά, λιοντάρια, ιπποπόταμοι, καμηλοπαρδάλεις, βουβάλια, ύαινες, φλαμίνγκο, όρνια, αετοί, ελέφαντες, ρινόκεροι, ζέβρες και γκνου, μια απελπισμένη γαζέλα που προσπαθεί μάταια να ξεφύγει από μια λεοπάρδαλη, απελπισμένα παιδιά φτιάχνουν βάρκες να φύγουν, ζωφόρος γεμάτη ανάγλυφα παιδιά που γεννήθηκαν από αγάπη έστω εφήμερη, άλλα που ήρθαν ως καρπός μιας νύχτας πάθους, ευθυτενείς φιγούρες εφήβων, νέοι που γερνούν άρον άρον κι έχουν ξεγράψει την ελπίδα να ξαναδούν κάποια απ’ τα παιδιά τους γιατί φύγανε κάποτε παιδάκια στην Ευρώπη, σαφάρι στη σαβάνα τής καρδιάς, βάρκα προς το νησί μιας κάποιας ελπίδας, ένα ντοκιμαντέρ ανάμνησης και προφητείας.…
Είναι σπουδαία εμπειρία το οποιοδήποτε ταξίδι στην Αφρική… Είναι σα να κατεβαίνεις από τη ζωφόρο του Κόσμου και να πας σε Μαντείο για χρησμό μέλλοντος. Αυτό είναι η Αφρική για όποιον την προσεγγίζει με αγάπη: Μαντείο.
Η Αφρική σφύζει από ζωή. Είναι το Μέλλον.
………..
Υ.Γ: Θα γίνουν κι άλλα ταξίδια στην Αφρική. Η Melodrakma, με σεβασμό, με αγάπη, με φιλοσοφική θεώρηση και ανθρώπινη προσέγγιση θα επιχειρήσει να τη χαρτογραφήσει.
Το Φεβρουάριο θα πάμε στον παράδεισο που λέγεται Ουγκάντα, και το Πάσχα ξανά Ζανζιβάρη και Κένυα
Γιάννης Λυμτσιούλης
Photo by: Cathy Voltaira
