ΑΓΕΛΑΣΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΑ
[mkdf_separator]
ΜΑΝΗ – ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ
[mkdf_separator]
25 -27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ: Ένα τριήμερο αφιέρωμα σε τρεις αγαπημένους ποιητές τής Πελοποννήσου: ΓΚΑΤΣΟΣ – ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ – ΡΙΤΣΟΣ
[mkdf_separator]
Εκτός απ’ τα ταξίδια στο εξωτερικό, φτιάχνουμε βήμα-βήμα κι ένα πρόγραμμα συνολικό για όλη την Ελλάδα. Για όποιον θέλει να τη γνωρίσει με τον δικό μας τρόπο. Με σεβασμό δηλαδή, με πολλή δουλειά και προετοιμασία χωρίς να θεωρούμε τίποτα δεδομένο και γνωστό, με θέμα στο ταξίδι, με αρχή μέση και τέλος.
Μια ιστορική, λαογραφική και ποιητική προσέγγιση της Μάνης σ’ ένα ταξίδι με τίτλο: Η Αγέλαστος Θάλασσα
Το ταξίδι αυτό είναι ένα εγχείρημα κατάδυσης στα άδυτα ενός σπουδαίου τόπου. Σαν ένα σπήλαιο υπάρχει 50 χρόνια στο μυαλό μου η Μάνη. Σαν ένα σπήλαιο που μέσα του βαθιά προχωρούν χέρι-χέρι ένας γέρος-Φόβος, μια έφηβη – Περιέργεια κι ένας νεαρός – Πόθος που όλοι μαζί σε κάθε σταυροδρόμι του σπηλαίου σταματούν και σκάβουν με τα νύχια τους να βρουν τη ζωογόνο ρίζα της ανθρώπινης ύπαρξης, την Αρχή του Λόγου και της Σιωπής, του Νόμου, του Άγραφου και του Γραμμένου, σκάβουν μέρα και νύχτα μέχρι που φτάνουν στην Απαρχή όλων, στο ζωώδες Ένστικτο που θέλοντας κάτι περισσότερο, μας σήκωσε στα δυο πόδια αλλά συγχρόνως βαραίνει στις πλάτες μας και προσπαθεί να μας ρίξει πάλι στα τέσσερα.
Ψάχνω τα κλειδιά του μυαλού του Μανιάτη και τής Μανιάτισσας, να μου αποκαλύψουν το DNA των ταμπού αλλά και της δύναμης να επιβιώνει κανείς αιώνες σε άγονη γη κι αγέλαστη θάλασσα. Με ψυχή τρυφερή σαν των ποιητών και όψη σκληρή σαν την πέτρα τού τόπου που του γέννησε. Γενεές 14, γενεές 1014, αμέτρητες πια γενεές.
Εδώ, η γενιά δεν είναι απλή αναφορά στο παρελθόν αλλά δεσμός ακατάλυτος και ιερός, άλλοτε δύναμη και στερέωμα ρίζας κι άλλοτε βάρος παγωμένου χιονιού στα κλαδιά του δέντρου μέχρι να λυγίσουν και να σπάσουν.
Για τη Μάνη ο λόγος. Στη Μάνη και στα Πέριξ αυτής τις Απόκριες με στόχο να αποκαλυφθεί το Τρυφερό πρόσωπο ενός τόπου πίσω απ’ τη μάσκα της Αυστηρότητας. Με στόχο για 3 μέρες να βυθιστούμε στον κόσμο της, γιατί ζει σ’ έναν δικό της κόσμο, πέτρινος, όχι γυάλινος ο κόσμος τής Μάνης. Με τη βοήθεια φίλων ξεναγών και καλλιτεχνών, θα επιχειρήσουμε να αποκρυπτογραφήσουμε τα μυστικά και τους κώδικές της, ν’ ανακαλύψουμε τα εφήμερα ψέματα που λέει στον εαυτό της και τις αλήθειες τις διαχρονικές που μοιράζεται με τον κόσμο: «Σεβασμός» «Τιμή», «Λόγος Τιμής», λόγος κοφτός και δωρικός, ύφος λιτό, χωρίς στολίδια και περιττές περικοκλάδες, ευθύτητα η ψυχή, καθαρότητα το βλέμμα, με τη σιωπή λέγονται πιο πολλά στη Μάνη, θα επιχειρήσουμε να αφουγκραστούμε την ιστορία που έχει να μας πει…
Από τη λαϊκή σοφία του Μανιάτη και της Μανιάτισσας, στην ποίηση τού Γκάτσου, του Βρεττάκου και του Ρίτσου, μια περιοχή γεμάτη ποίηση και ποιητές, μια ποίηση με αγάπη για ο,τιδήποτε λαϊκό, απλό και απαραίτητο.
Υ.Γ. Σα μανιάτικο το κρατούσα μέσα μου αυτό: να φτιάξω ένα ταξίδι που θα ‘ναι σαν αντανάκλαση τής κοινωνίας τής Γρανάδας σε ελληνικά νερά, σα σκιά του Λόρκα σε πέτρα ελληνική. Ιδανικότερος Τόπος απ’ τη Μάνη γι’ αυτό που έχω στο μυαλό μου, δεν υπάρχει.
[mkdf_separator]
Γιάννης Λυμτσιούλης
[mkdf_separator]
ΤΟ ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:
[mkdf_separator]
1η ΜΕΡΑ: ΑΘΗΝΑ – ΓΥΘΕΙΟ
[mkdf_separator]
Συγκέντρωση κάτω απ’ τα γραφεία τής Melodrakma στην πλατεία Κλαυθμώνος, επιβίβαση στο λεωφορείο μας και ξεκινάμε να χτίσουμε εμπειρία.
Στο λεωφορείο.
Μουσική.
Λόγος…
Αρχίζει να ξετυλίγεται ο μίτος του Παραμυθιού και τής Ιστορίας που θα γράψουμε τις επόμενες τρεις μέρες… Αγώνες, θυσίες, φτώχεια, ελπίδα, μετανάστευση, μίση, βεντέτες, συγχώρεση και ποίηση…
Πρώτη σύντομη στάση στην Κόρινθο και συνεχίζουμε. «Ιθάκη» και λιμάνι μας αυτές τις μέρες το Γύθειο της Μάνης.
Στο λεωφορείο.
Μουσική.
Λόγος…
[mkdf_separator]
Η Διήγηση διακόπτεται για μια στιγμή καθώς περνάμε έξω απ’ την Τρίπολη. Άλλος είναι σήμερα ο προορισμός, ματιές μονάχα γρήγορες διά του λόγου στις πόλεις και τα χωριά που περνούν δίπλα μας. Πώς μπορεί να είναι 2023, επέτειος 202 πλέον χρόνων απ’ τον ξεσηκωμό, να περάσεις δίπλα απ’ την Τρίπολη και «ουδέν σχόλιον».
Ό,τι και να λεγες, πώς να μη διακόψεις και ν’ ανοίξεις παρένθεση μεγάλη περνώντας «ξυστά» απ’ την ξακουστή Τριπολιτσά! Το πρώτο κάστρο που έπεσε στα χέρια των επαναστατών, τον πρώτο ηρωικό Σεπτέμβρη του πρώτου έτους του Σηκωμού… Των παιδιών εκείνων που επαναστάτησαν και ο Σουλτάνος, δεν υπολόγιζε, γελούσε ειρωνικά και βεβαίωνε τους πάντες πως θα σκορπίσουν στο πρώτο γιουρούσι… Αλλά δε λογάριασε καλά! Τώρα είχε μπροστά του τον Ανθό τής Μάνης, τα παλικάρια των Μαυρομιχαλαίων και του Γιατράκου, μεγαλωμένα, «ψημένα» στη φωτιά του πολέμου. Τα νιάτα τής Μάνης με στοιχειωμένα όνειρα απ’ τις φωνές των αδικοχαμένων προγόνων από τα χρόνια του Ορλώφ, τώρα ήρθαν εδώ να ξεπληρώσουν το χρέος, ήρθαν για «εκδίκηση» όπως όριζε ο νόμος ο άγραφος ο χαραγμένος στην πέτρα του τόπου τους.
Μια μικρή στάση να πάρουμε μια ανάσα από τον αέρα των αρκαδικών βουνών…
Ιστορία και ποίηση γύρω παντού…
[mkdf_separator]
Μια Κυριακή στην Κοκκινιά
στην παιδική μου γειτονιά
είδα μια γριά χοντρομπαλού
που ο νους της έτρεχε αλλού
Την κοίταξα με κοίταξε
σαν κουκουβάγια σε μπαξέ
και μου’ πε με φωνή θολή
που μάνα θύμιζε τρελή:
«Σε χώμα φύτρωσα ζεστό
αιώνες πριν απ’ τον Χριστό.
Ζούσα καλά κι ευχάριστα
κι έπαιρνα μόνο άριστα.
Μα σαν προχώρησε ο καιρός
έγινε ο κόσμος μοχθηρός
και με βατέψανε, που λες,
αράδα βάρβαρες φυλές
Σελτζούκοι Σλάβοι Ενετοί
λες κι ήταν όλοι τους βαλτοί
Τότε κατάλαβα γιατί
καμένο ήμουνα χαρτί
δίχως χαρά δίχως γιορτή
Σιγά σιγά και ταπεινά
μ’ αγώνες και με βάσανα
καινούργια έβγαλα φτερά
μα ήρθαν τα χειρότερα
Είδα το ίδια μου παιδιά
να δίνουν σ’ άλλους τα κλειδιά
και με χιλιάδες ψέματα
με προδοσίες κι αίματα
να μου σπαράζουν την καρδιά
Γι’ αυτό μια νύχτα σκοτεινή
θ’ ανέβω στην Καισαριανή
με κουρασμένα βήματα
να κλάψω για τα θύματα
στ’ αραχνιασμένα μνήματα
Κι εκεί ψηλά στον Υμηττό
αντίκρυ στον Λυκαβηττό
μικρό κεράκι θα κρατώ
να φέγγει χρόνους εκατό» Η ΧΟΝΤΡΟΜΠΑΛΟΥ (Νίκος Γκάτσος)
[mkdf_separator]
Άφιξη στο Γύθειο, άφιξη στο Λιμάνι μας, το λιμάνι που θα μας φιλοξενήσει για τρεις μέρες…
Ξενάγηση στο Γύθειο.
Είμαστε στην επικράτεια των Τζανετάκηδων –Γρηγοράκηδων… Πρώτοι αυτοί εδραίωσαν την κυριαρχία τους στο Μαραθονήσι…. Έτσι το έλεγαν το Γύθειο παλιά, από τα μάραθα που αφθονούσαν στον τόπο….
«Η Γη των Θεών», έτσι λέει ο Παυσανίας πως προκύπτει τ’ όνομά του.
Πρώτος σταθμός, το Παλιό Παρθεναγωγείο του Τσίλερ, σήμερα Κέντρο Πολιτισμού Ανατολικής Μάνης, ναι, σ’ αυτό το ταξίδι θα δούμε πράματα που άλλες φορές ίσως περάσαμε ξυστά και ούτε τα προσέξαμε. Εκεί θα επισκεφτούμε την έκθεση και θα είναι σαν προθάλαμος, σα χάδι προκαταρκτικό όσων θα δούμε και θ’ ακούσαμε τις μέρες αυτές …
[mkdf_separator]
«Ἒχω τρεῖς κόσμους.
Μιὰ θάλασσα, ἕναν οὐρανό κι ἕναν πράσινο κῆπο: τὰ μάτια σου.
Θὰ μποροῦσα, ἂν τοὺς διάβαινα καὶ τοὺς τρεῖς, νὰ σᾶς ἒλεγα ποὺ φτάνει ὁ καθένας τους.
Ἡ θάλασσα, ξέρω.
Ὁ οὐρανός, ὑποψιάζομαι.
Γιὰ τὸν πράσινο κῆπο μου, μὴ μὲ ρωτήσετε». (Νικηφόρος Βρεττάκος)
[mkdf_separator]
Κι ύστερα θα πάμε βόλτα ως το νησάκι… ναι με τα πόδια θα περάσουμε στην Κρανάη, εκεί που είναι ο Φάρος, εκεί που λέει ο Όμηρος πως πρωτοσβήσανε τον πόθο τους ο Πάρις και η Ελένη, ο πρώτος τους σταθμός αφού το σκάσανε απ’ τη Σπάρτη… Σαν πρώτη νύχτα του Γάμου… Εδώ ξέχασε ο Πάρις το κράνος του κι έτσι βαφτίστηκε για πάντα το νησί: Κρανάη!
Είναι ωραία η βόλτα και καταλήγει στον Πύργο Τζανετάκη-Γρηγοράκη. Εκεί μέσα φιλοξενούνται πέντε αιώνες ελληνικής ιστορίας.
Είναι πια μεσημέρι, θα δώσουμε χρόνο ελεύθερο, για φαγητό στα ταβερνάκια του λιμανιού και για καφέ βόλτες στην προκυμαία για όποιον δεν πεινάει. Δεν ήταν πάντοτε τόσο ρομαντική η βόλτα αυτή και η προκυμαία πλημμύρισε πολλές φορές με δάκρυα…. Από εδώ επιβιβάζονταν στο πλοίο της γραμμής με προορισμό τον Πειραιά οι Μανιάτες, κι από κει, για την Αμέρικα και για την Αυστραλία.
[mkdf_separator]
ΑΦΙΕΡΩΜΑ Νο 1: «Τέλος πάντων προς τον Ταΰγετο έχω υποχρεώσεις. Εξετέθην δημοσία μαζύ του, τι θα ειπεί και ο κόσμος να γυρίζω στα ξένα βουνά…»· Ν. Βρεττάκος
Ο Περικλής Μοσχολιδάκης και η καλλιτεχνική ομάδα που συγκρότησε θ’ ανοίξουν το πρώτο Ποιητικό Κουτί μ’ ένα αφιέρωμα στον Νικηφόρο Βρεττάκο
[mkdf_separator]
Είχα ανάγκη να υπάρχεις. Να βρω,
ν’ ακουμπήσω κάπου τη λύπη μου.
Σε καιρούς όπου όλα, πρόσωπα,
αισθήματα, ιδέες, ήταν ρευστά,
χρειαζόμουν μια πέτρα στερεή
ν’ ακουμπώ το χαρτί μου.
Τακτοποίηση στο ξενοδοχείο. Βράδυ ελεύθερο για βόλτα
[mkdf_separator]
2η ΜΕΡΑ: ΓΥΘΕΙΟ – ΑΡΕΟΠΟΛΗ – ΒΑΘΕΙΑ – ΤΑΙΝΑΡΟΝ
[mkdf_separator]
Μέρα αφιερωμένη στην καρδιά τής Μάνης και σε Μη Μανιάτες ποιητές που την αγάπησαν.
«Να κι οι Μανιάτες! Κι είν’ όπως είναι οι βράχοι τους: και σουβλεροί κι ολόρθοι, και ολόγυμνοι και απάτητοι και ξεμοναχιασμένοι»
Κωστής Παλαμάς
Πρωινό και ξεκινάμε για την πιο δωρική μας μέρα στη Λακωνική Μάνη: Πύργοι πέτρινοι, κοντές ελιές, φραγκοσυκιές, βράχια ως τη θάλασσα, σιωπηλοί οικισμοί και μόνιμος σημαιοστολισμός εθνικής γιορτής. Μαζί με τις ελληνικές ανεμίζουν και οι μανιάτικες «Ταν ή επί τας»!
Στο λεωφορείο.
Μουσική.
Λόγος και…
Φτάσαμε στον Παρθενώνα της μανιάτικης αρχιτεκτονικής, τη Βάθεια! Πύργοι σαν ξωτικά στην κορυφή του λόφου μάχονται με το Φως….
[mkdf_separator]
…Κι εσύ χαμένη μου Πατρίδα μακρινή
θα γίνεις χάδι και πληγή
σαν ξημερώσει σ’ άλλη γη
Τώρα πετώ για της ζωής το πανηγύρι,
Τώρα πετώ για της χαράς μου τη γιορτή…
[mkdf_separator]
Ανοίγουμε τα μάτια θέμα μοναδικό: ένα δάσος από πύργους μπροστά μας! 144 πύργοι από πέτρα! Κοιτάς από μακριά, πεντακάθαρα όλα, χωρισμένα ξεκάθαρα όλα, 4 διακριτές συνοικίες. Κάθε γειτονιά αυτόνομη, με τα οχυρά της, με τον πολεμόπυργό της, μια εκκλησία, ιδιωτικούς δρόμους, σκοτεινά αδιέξοδα…
[mkdf_separator]
Κάθε φορά που ανοίγεις δρόμο στη ζωή
μην περιμένεις να σε βρει το μεσονύχτι…
[mkdf_separator]
Η αρχιτεκτονική, η χωροταξία, κάθε πέτρα που πατάμε εδώ, το σημείο που μπήκε, η πλευρά της που φαίνεται, η άλλη που κρύβεται, το ύψος, το πλάτος, η αίγλη και η εγκατάλειψη, όλα μιλούν κωδικοποιημένα για Εξουσία, ποιος θα καταλάβει την Κορυφή του λόφου!
[mkdf_separator]
…Κάθε γενιά δική της θέλει να γενείς
Ομορφονιά, που δε σε κέρδισε κανείς..
Τι ζητάς αθανασία…
[mkdf_separator]
Εδώ σ’ αυτό το σταυροδρόμι έστησαν ενέδρα ιστορίες Μανιάτικης Βεντέτας… Πύργοι γενιάς, πύργοι τιμής, πύργοι βεντέτας… Απ’ τα παράθυρα όλων των πύργων αντηχεί ένα μοιρολόι αδικοσκοτωμένου γιου…
[mkdf_separator]
« Μ’ ένα μικρό μικρό μαχαίρι
Π’ ούτε το χέρι δεν το πιάνει,
Μα κείνο μπαίνει παγωμένο
Στην ξαφνιασμένη μας καρδιά,
Και σταματάει εκεί που τρέμει
Θολή κι αξήγητη για πάντα
Η σκοτεινή μας ρίζα της κραυγής.»
[mkdf_separator]
Κι ύστερα τα δάκρυα στεγνώνουν γιατί η ζωή συνεχίζεται και χωρίς εμάς αλλά… δεν ξεχνιέται ούτε ο νεκρός ούτε το χρέος.
[mkdf_separator]
…Τί νὰ μοῦ κάμει ἡ σταλαγματιὰ ποὺ λάμπει στὸ μέτωπό σου;
Τὸ ξέρω πάνω στὰ χείλια σου ἔγραψε ὁ κεραυνὸς τ᾿ ὄνομά του
Τὸ ξέρω μέσα στὰ μάτια σου ἔχτισε ἕνας ἀητὸς τὴ φωλιά του …
[mkdf_separator]
Τὸ ξέρω εἶσαι μία φλέβα γυμνὴ κάτω ἀπὸ τὸ φοβερὸ βλέμμα τοῦ ἀνέμου εἶσαι μία σπίθα βουβὴ μέσα στὸ λαμπερὸ πλῆθος τῶν ἄστρων. Δὲ σὲ προσέχει κανεὶς κανεὶς δὲ σταματᾶ ν᾿ ἀκούσει τὴν ἀνάσα σου μὰ σὺ μὲ τὸ βαρύ σου περπάτημα μὲς στὴν ἀγέρωχη φύση θὰ φτάσεις μία μέρα…
[mkdf_separator]
Πόσο πολὺ σὲ ἀγάπησα ἐγὼ μονάχα τὸ ξέρω…
[mkdf_separator]
ΑΦΙΕΡΩΜΑ Νο 2:
Ο Περικλής Μοσχολιδάκης και η καλλιτεχνική ομάδα που συγκρότησε θ’ ανοίξουν το δεύτερο Ποιητικό Κουτί μ’ ένα αφιέρωμα στον Νίκο Γκάτσο
[mkdf_separator]
…Μα τώρα που η Μεγάλη φτάνει Τρίτη
κι’ Ανάσταση θ’ αργήσει να φανεί
θέλω να πας στη Μάνη και στην Κρήτη
με συντροφιά σου εκεί παντοτινή
το λύκο τον αητό και τον αστρίτη.
[mkdf_separator]
Αφού δούμε, ακούσουμε, τραγουδήσουμε και κυρίως νιώσουμε, θα δώσουμε λίγο χρόνο ελεύθερο για έναν καφέ και μια βόλτα προσωπική του καθενός μετά το άγγιγμα του Κυρίου Νίκου
Συγκέντρωση, στον σημείο που ορίσαμε, είναι ώρα για αναχώρηση. Προχωρούμε… Λίγο πριν βγούμε απ’ το χωριό, κλείνουμε τα μάτια…
Σε μια πέτρα κάθεται ένας παρασημοφορεμένος… Κρατάει στα χέρια του ένα χαρτί, είναι η Μοίρα του γραμμένη εκεί, τη διαβάζει και μεις κρυφακούμε:
«Εφορμών κατά των θέσεων του εχθρού μετά των ανδρών του εδέχθη πλήγμα εις το στήθος» !»
Αυτό του ‘χε γραμμένο. Να πέσει για την πατρίδα του. Είναι ένας Μανιάτης ήρωας της Αλβανίας ο άνθρωπος με το χαρτί στο χέρι και τα παράσημα σ’ όλο του το στήθος… Είναι ο συνταγματάρχης Δαβάκης…
Τσαλακώνει το χαρτί, και ψιθυρίζει τα τελευταία λόγια του προς τον υπασπιστή του σα να κάνει πρόβα τη ζωή του: «Άσε με εμένα, πες με πεθαμένο! Και κοίτα να μη σου πάρουν τις θέσεις! Τράβα Ο λόγος της Μάνης έναντι του λόγου της Ιστορίας… »
[mkdf_separator]
…Μα τώρα που η φωτιά φουντώνει πάλι
εσύ κοιτάς τ’ αρχαία σου τα κάλλη
και στις αρένες του κόσμου, μάνα μου Ελλάς
το ίδιο ψέμα πάντα κουβαλάς…
[mkdf_separator]
Απ’ τον Κολοκοτρώνη ως το Δαβάκη, μια ανάσα έτρεξε η Ιστορία, λαχανιασμένη Ιστορία, φέρνει τα νέα και πάλι ο Φειδιππίδης, απ’ το Μαραθώνα ως το Αλβανικό Μέτωπο, διαχρονική κι επαναλαμβανόμενη η θυσία.
Αναχωρούμε για την Τσίμοβα. Έτσι έλεγαν την Αρεόπολη στα χρόνια των Μαυρομιχαλαίων πριν την τιμητική μετονομασία της χάριν του θεού του πολέμου.
Να το παραδεχτούμε, άλλο να σε λένε «Τσίμοβα» κι άλλης κλάσης το «Αρεόπολη» με το θεό Άρη να φυλάει σκοπιά στη Μνήμη… Απ’ όλους τους θεούς, του πολέμου πιο πολύ αγαπούσαν οι Μανιάτες;
Βρισκόμαστε στο γεωγραφικό κέντρο της Μάνης αλλά και κέντρο πολιτικών εξελίξεων κάποτε. Σταυροδρόμι μέγα η πατρίδα των Μαυρομιχαλαίων.
Πάμε μια ωραία βόλτα, να περπατήσουμε σε όλο το χωριό…
Στην κεντρική πλατεία στέκεται ο τελευταίος Μπέης της Μάνης, στεκόμαστε και μεις μπροστά στο άγαλμα του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη.
Στην Πλατεία Ταξιαρχών μαζεύτηκαν οι Μανιάτες 17 Μαρτίου. 25 είχε οριστεί ο ξεσηκωμός, δεν κρατιόταν εκείνοι, στις 17 ήταν εδώ που είμαστε κι εμείς τώρα. Εδώ γονάτισαν, εδώ ορκίστηκαν, εδώ ανέμισε το πρώτο λάβαρο. Λιτό, δωρικό: γαλανός σταυρός πάνω σε κύμα λευκό και γραφή αιώνια. «Νίκη ή Θάνατος» (οι Μανιάτες δεν είχαν υποδουλωθεί ποτέ).
Πιο κει ο Άγιος Αθανάσιος απ’ το 1700, απέναντι, το Ιππικό Μουσείο, για όποιον θέλει να το επισκεφτεί όσο άλλοι θα ξεκουράζονται μ’ έναν καφέ. Προχωρούμε, περνάμε απ’ την Εκκλησία της Παναγίτσας, του Αγ. Χαραλάμπους, ο Άγιος Νικόλαος, ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, η Αγία Κυριακή, η Αγία Τριάδα, ο Προφήτης Ηλίας, η Παναγιά η Γεωργιάνικη, ο ναός του Ταξιάρχη με το ψηλότερο καμπαναριό σ’ όλη τη Μάνη, εκκλησίες παντού, όλες με Αγιογραφίες του 18ου αιώνα μήνυμα σαφέστατο πως τα προεπαναστατικά χρόνια ο ρόλος της Εκκλησίας και της Θρησκείας ήταν καθοριστικός.
Ο Πύργος Καπετανάκου, ο Πύργος Τροκάκου, ο Πύργος Λιαράκου, ο Πύργος Μπαρελάκου, Πύργος του Τσακάκη, εδώ που έστησαν το αρχηγείο τους οι Βαυαροί όταν εισέβαλαν στη Μάνη, ο Πύργος Πικουλάκη που στεγάζει το Μουσείο Θρησκευτικής Πίστης, τεκμήρια πίστης των Μανιατών, η Βυζαντινή Μάνη παρούσα μέσα σ’ αυτόν τον Πύργο, ευκαιρία να μπούμε και σ’ έναν μέσα…
Λίγο πιο πέρα ο Πύργος Κουτσιλιέρη, ετούτη εδώ η οικογένεια ήταν παρούσα και στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου το 1571, πιο κει το σπίτι-οχυρό του Στυλιανού Μαυρομιχάλη, να και η άλλη κατοικία των Μαυρομιχαλαίων, το σπίτι του Δημήτριου Καλαποθάκη, οργανωτή του Μακεδονικού Αγώνα, ζωντανή η Ιστορία της Ελλάδας σ’ ένα χωριό!
Εκτός απ’ την Ιστορία, εδώ ζει και μεγάλος πληθυσμός από τσακάλια, κάθε απόγευμα ουρλιάζουν και τα σκυλιά τρελαίνονται. Είναι άλλος τόπος ετούτος.
Αποχαιρετούμε την Αρεόπολη, ανεβαίνουμε στο λεωφορείο…
Μουσική…
Κλείνουμε τα μάτια για να μπορέσουμε να δούμε καθαρά την επόμενη σκηνή του έργου του οποίου ζούμε…
Σπιθαμή προς σπιθαμή στη Λακωνική Μάνη και το Λακωνικό Φως σήμερα!
Εδώ, που τώρα εμείς κάνουμε τουρισμό… μάτια κλειστά… είναι καλοκαίρι του 1826, οι γυναίκες της Μάνης με δρεπάνια θερισμού μάχονται τους άνδρες του Ιμπραήμ, αγωνίζονται να τους καθυστερήσουν μέχρι να ‘ρθουν οι άντρες τους κι οι γιοι τους που μάχονται στην Βέργα τον κύριο όγκο των δυνάμεων των Αιγυπτίων…
Ξανακλείνουμε τα μάτια κι αμέσως μπροστά μας η επιστολή που είχε στείλει ο Ιμπραήμ στους Μανιάτες για προειδοποίηση
[mkdf_separator]
«εις δέκα ημερών προθεσμίαν να έλθετε με τους σημαντικούς της πατρίδος σας εις εμέ δια να την ασφαλίσετε, άλλως θα κάνω την πατρίδα σας ως την άλλην Πελοπόννησον, να μην αφήσω ίχνος οσπιτίου»…
[mkdf_separator]
Στο λεωφορείο.
Μουσική.
Τριγύρω ονόματα θρυλικά…. Μαρμάρι, Πόρτο Κάγιο, Αρεόπολη, Βάθεια, Γερολιμένας…
Κλείνουμε για φορά ακόμα τα μάτια μας, βγάζουμε τα παπούτσια και βρέχουμε τα πόδια μας στη θάλασσα…
[mkdf_separator]
Αγέλαστος Θάλασσα…
[mkdf_separator]
Δίπλα μας, κάνει το ίδιο μια σκιά… Είναι του Καπετάν Μαντούβαλου, ενός από τους πολλούς εθελοντές Μανιάτες που έδωσαν το παρών στο μέτωπο του Μακεδονικού Αγώνα…. Πολλοί δεν γύρισαν ποτέ… Τους έκλαψαν οι μάνες τους, κι οι αδερφές τους, καινούρια μοιρολόγια, φουρνιά ολόκληρη καινούριου πόνου, πρώτη ύλη για τραγούδι ο πόνος εδώ…
«Πες του να κάθεται κειδά και να φυλάει το σύνορο»…
[mkdf_separator]
Τελευταίος σταθμός για σήμερα, το ακρωτήριο Ταίναρον, το τέλος τής χερσονήσου και το ιερό του Ποσειδώνα, τόπος μεθόριος της αγωνίας για το Επέκεινα και τόπος λύτρωσης ο βράχος του Ψυχοπομπείου, ήτανε μια από τις εισόδους στον Άδη εδώ… Εδώ που στεκόμαστε τώρα έφτασε κάποτε ο Ηρακλής για να αντιμετωπίσει, τον Κέρβερο, τον φύλακα του Κάτω Κόσμου!
[mkdf_separator]
Ποιᾶς πυρκαγιᾶς νά ῾ναι ἀντίλαλος αὐτὸς ὁ κουρνιαχτὸς στὸν ἀγέρα;
Μήνα ὁ Καλύβας πολεμάει μήνα ὁ Λεβεντογιάννης;
Μήπως ἀμάχη ἐπιάσανεν οἱ Γερμανοὶ μὲ τοὺς Μανιάτες;
Οὐδ᾿ ὁ Καλύβας πολεμάει κι οὐδ᾿ ὁ Λεβεντογιάννης
Οὔτε κι ἀμάχη ἐπιάσανεν οἱ Γερμανοὶ μὲ τοὺς Μανιάτες.
Πύργοι φυλᾶνε σιωπηλοὶ μία στοιχειωμένη πριγκίπισσα
Κορφὲς κυπαρισσιῶν συντροφεύουνε μία πεθαμένη ἀνεμώνη
Τσοπαναρέοι ἀτάραχοι μ᾿ ἕνα καλάμι φλαμουριᾶς λένε τὸ πρωινό τους τραγούδι
Ἕνας ἀνόητος κυνηγὸς ρίχνει μία ντουφεκιὰ στὰ τρυγόνια
Κι ἕνας παλιὸς ἀνεμόμυλος λησμονημένος ἀπ᾿ ὅλους
Μὲ μία βελόνα δελφινιοῦ ράβει τὰ σάπια του πανιὰ μοναχός του
Καὶ κατεβαίνει ἀπ᾿ τὶς πλαγιὲς μὲ τὸν καράγιαλη πρίμα
Ὅπως κατέβαινε ὁ Ἄδωνις στὰ μονοπάτια τοῦ Χελμοῦ νὰ πεῖ μία καλησπέρα τῆς Γκόλφως.
[mkdf_separator]
Σπουδαία μέρα, σαν τραπέζι γεμάτο απ’ όλα τα καλά, σαν καλεσμένοι στο τραπέζι του πιο ίσως φτωχού, του πιο λιτού και αυστηρού τόπου της πατρίδας μας.
Επιστροφή στη βάση μας, στο Γύθειο…
Χρόνος για ξεκούραση και το βράδυ… γιορτή! Θα τραγουδήσουμε, θα δακρύσουμε, θα γελάσουμε…
Το βράδυ θα φάμε όλοι μαζί, σ’ ένα Αποκριάτικο δείπνο με αυθεντική μανιάτικη κουζίνα και γλέντι που ετοίμασε η Melodrakma ειδικά για τους φίλους της.
Η ζωντανή μουσική θα παίζει τα δικά της…
Απέναντι, ο D.j διαλέγεται με μια φωνή α καπέλα και χτίζει γέφυρες ανάμεσα στον κόσμο με μουσική.
[mkdf_separator]
Πάρτι μασκέ με θέμα τα καινούρια μακρινά ταξίδια τής Melodrakma για το 2023;
ΒΡΑΖΙΛΙΑ-ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ
ΚΟΥΒΑ
ΚΕΝΥΑ – ΖΑΝΖΙΒΑΡΗ
[mkdf_separator]
Φαγητό, χορός… διανυκτέρευση.
[mkdf_separator]
3η ΜΕΡΑ: ΓΥΘΕΙΟ- ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ
[mkdf_separator]
Αφύπνιση, πρωινό, αποσκευές, -επιστρέφουμε στα σπίτια μας σήμερα αλλά ως τότε έχει η μέρα πολλά να μας δώσει.
Κατά τη διάρκεια του πρωινού, σιωπηλά προσπαθούμε να βάλουμε σε τάξη σ’ όσα είδαμε κι ακούσαμε χθες και προχθές, δυο μέρες μόνο, προσπαθούμε να διαχειριστούμε τη διαστολή του χρόνου, τη διαδρομή της θυσίας μέσα σε αιώνες Ιστορίας… κι ύστερα, στο λεωφορείο…
Μουσική.
Μάθαμε πια τον τρόπο για ν’ ακούμε τους ποιητές και να βλέπουμε καθαρά όσα ορίζουν: κλείνουμε τα μάτια…
Η Μουσική συνεχίζει, τα μάτια ερμητικά κλειστά κι αμέσως εμφανίζεται εικόνα ασπρόμαυρη…
Άντρας λεπτός, ξερακιανός, μικρό μπόγο φορτωμένος, σακούλι παξιμάδια, ελιές, κρέας παστό και καλό ταξίδι… Η Ιστορία της Μετανάστευσης των Ελλήνων είναι μεγάλο κεφάλαιο της Ελληνικής Ιστορίας. Η Μάνη αποχαιρέτησε πολλούς γιατί η άγονη γη της είχε λίγα να προσφέρει.
Με Λόγο και με Μουσική, φτάσαμε στο Γιβραλτάρ της Ελλάδας, έτσι τη λένε τη Μονεμβασιά λόγω της ομοιότητας στο σχήμα των δυο βράχων. Φτάσαμε στη κομψότητα, φτάσαμε σ’ ένα απ’ τα πιο όμορφα μέρη της Ελλάδος, φτάσαμε στην πατρίδα του Ρίτσου.
[mkdf_separator]
«Ἐτοῦτο τὸ τοπίο εἶναι σκληρὸ σὰν τὴν σιωπή, σφίγγει στὸν κόρφο του τὰ πυρωμένα λιθάρια, σφίγγει τὰ δόντια. Δὲν ὑπάρχει νερό. Μονάχα φῶς. Ὁ δρόμος χάνεται στὸ φῶς κι ὁ ἴσκιος τῆς μάντρας εἶναι σίδερο. Ἡ ρίζα σκοντάφτει στὸ μάρμαρο. Δὲν ὑπάρχει νερό. Ὅλοι διψᾶνε. Χρόνια τώρα. Ὅλοι μασᾶνε μιὰ μπουκιὰ οὐρανὸ πάνω ἀπὸ τὴν πίκρα τους» – Γ. Ρίτσος
[mkdf_separator]
Από μόνο του το όνομα του τόπου, «Μονεμβασιά», μιλάει για τη «μία και μόνη έμβαση»… μία και μόνη η είσοδος στη Μονεμβασιά… Ένα και μοναδικό το πέρασμα στην ομορφιά τής Μεσαιωνικής Πολιτείας. Άλλη μια καστροπολιτεία τής Πελοποννήσου, αλλά σε αντίθεση με το Μυστρά, ετούτη είναι ζωντανή και κατοικημένη. Πέτρινα όλα με θέα θάλασσα κι ας μην είμαστε στη Μάνη πια…
Ήτανε το λιμάνι του Μυστρά κάποτε η Μονεμβασιά, τότε που είχε τα πρωτεία ως πρωτεύουσα του Βυζαντινού δεσποτάτου στην Πελοπόννησο.
Ατενίζοντας το Μυρτώο πέλαγος και κάτω από τον επιβλητικό βράχο:
[mkdf_separator]
…Ὅταν σφίγγουν τὸ χέρι, ὁ ἥλιος εἶναι βέβαιος γιὰ τὸν κόσμο
ὅταν χαμογελᾶνε, ἕνα μικρὸ χελιδόνι φεύγει μὲς ἀπ᾿ τ᾿ ἄγρια γένεια τους
ὅταν κοιμοῦνται, δώδεκα ἄστρα πέφτουν ἀπ᾿ τὶς ἄδειες τσέπες τους
ὅταν σκοτώνονται, ἡ ζωὴ τραβάει τὴν ἀνηφόρα μὲ σημαῖες καὶ μὲ ταμποῦρλα.
[mkdf_separator]
Ξεκινάμε ξενάγηση σε κάθε σχισμή πέτρας. Από Έλληνες ιδρύθηκε η Μονεμβασιά, μεταμορφώθηκε από Βενετούς, ανακατασκευάστηκε από Οθωμανούς… Η Ιστορία της Ελλάδος συγκεντρωμένη δηλαδή και δω.
«Με πέτρες λιθοβολισμών το ‘στησα ετούτο το μνημείο.»
Πώς να χορτάσεις τέτοιο και τόσο φως!
Πώς να κλείσεις μέσα σου τόση την ομορφιά…
Πώς να τα παραδώσεις τα κλειδιά τής μόνης έμβασης, να πάρεις τα μάτια σου να φύγεις, να ξεριζωθείς από τέτοιο τόπο;
[mkdf_separator]
Μέρα Μαγιού μου μίσεψες
μέρα Μαγιού σε χάνω…
[mkdf_separator]
Παλίμψηστο της μνήμης …. Σε κάθε γωνιά κρυμμένη και μια ιστορία για το θάρρος, τις αγωνίες και τα πάθη όσων έδεσαν τις ζωές τους με τις τύχες της πολιτείας στο πέρασμα των αιώνων.
Εμείς δεν ξέρουμε τι είναι η ομίχλη.
Εμείς που λες όλα τα φτιάχνουμε στο φως.
Το Κάστρο, η Άνω Πόλη, η Κάτω Πόλη, η εκκλησία τής Παναγίας Μυρτιδιώτισσας, της Παναγίας της Κρητικιάς, του Ελκόμενου Χριστού, του Άγιου Νικόλαου, του Αγίου Στεφάνου, του Άγιου Παύλου, τής Αγίας Άννας, της Αγίας Σοφία, πιστό αντίγραφο της Άγιας Σοφιάς στην Κωνσταντινούπολη… 40 συνολικά εκκλησίες, τί ειρωνεία, εκεί ανάμεσα σε τόσες εκκλησίες να βρίσκεται το σπίτι του Γιάννη Ρίτσου, κι αυτό που γεννήθηκε αλλά και η τελευταία του κατοικία.
[mkdf_separator]
ΑΦΙΕΡΩΜΑ Νο 3
Ο Περικλής Μοσχολιδάκης και η καλλιτεχνική ομάδα που συγκρότησε θ’ ανοίξουν το τρίτο και τελευταίο Ποιητικό Κουτί μ’ ένα αφιέρωμα στο Γιάννη Ρίτσο
[mkdf_separator]
Τη Ρωμιοσύνη μην την κλαις, ―εκεί που πάει να σκύψει
με το σουγιά στο κόκαλο, με το λουρί στο σβέρκο,
Να τη, πετιέται αποξαρχής κι αντρειεύει και θεριεύει
και καμακώνει το θεριό με το καμάκι του ήλιου.
[mkdf_separator]
Μετά από ξενάγηση, ποίηση και μουσική, χρόνος ελεύθερος, για καφέ, βόλτες, σουβενίρ κι ύστερα καλεσμένοι όλοι στο Σαρακοστιανό τραπέζι τής Melodrakma. Είναι Καθαρά Δευτέρα, είναι μια μέρα που όλοι τρώνε έξω και όλα δυσκολεύουν και γι’ αυτό, προκειμένου να μην ταλαιπωρηθεί κανείς, κλείσαμε ένα Κτήμα αποκλειστικά για μας και θα έχουμε το Σαρακοστιανό τραπέζι ωραία, κομψά, με μουσική και όλοι μαζί μ’ έναν επίλογο δρώμενου έκπληξη.
Απολαμβάνουμε, το μαζί, το φαγητό, το φως, τη μουσική και τα τραγούδια που μας χάρισαν οι ποιητές κι ο τόπος…
[mkdf_separator]
Αυτά τα δέντρα δε βολεύονται με λιγότερο ουρανό…
[mkdf_separator]
Στο λεωφορείο προς Αθήνα.
Μουσική.
[mkdf_separator]
Κλείνουμε τα μάτια κι ανοίγουν διάπλατα όλες οι αισθήσεις…
Τρεις μέρες τώρα είδαμε και είπαμε πολλά. Γνωρίσαμε μια πλευρά τής Μάνης και κάποιους τόπους απ’ όσους την περιβάλουν. Γνωρίσαμε ό,τι μπορέσαμε απ’ αυτή. Τη Μέσα και την Έξω Μάνη. Σα γυναίκα, την προσεγγίσαμε, με ευγένεια, με γενναιοδωρία, με ετοιμότητα στο απρόβλεπτο, είναι γυναίκα η Μάνη, θέλει τρυφερότητα για ν’ αφεθεί να την πλησιάσεις, καμιά απότομη κίνηση, απ’ έξω πρώτα, την ομορφιά της, στο κάλλος τής επιδερμίδας της ένα χάδι κι ύστερα, σου λέει η ίδια πότε πρέπει να προχωρήσεις, ν’ αφεθείς, να σε σύρει και να σε παρασύρει μέσα της για τη κορυφαία εμπειρία, να δαμάσεις την ορμή του Μέσα Κόσμου της ώσπου ν’ ακουμπήσεις το κεφάλι στα στήθη της, ιδρωμένο να σε πάρει ο ύπνος πάνω στην καρδιά της.
Κλείνουμε τα μάτια κι αμέσως εμφανίζονται 3 μέρες τής ζωής μας με νόημα. Με ιστορίες ανθρώπων και την Ιστορία ανθρώπινα ειπωμένη.
[mkdf_separator]
Η Melodrakma σας ευχαριστεί για την Εμπιστοσύνη
[mkdf_separator]
ΚΟΣΤΟΣ ΕΚΔΡΟΜΗΣ & ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ
[mkdf_separator]
Για διαμονή 3* αστέρων
Τιμή κατ’ άτομο σε δίκλινο : 295 €
Επιβάρυνση μονοκλίνου: 85€
[mkdf_separator]
————————————————————————-
Για διαμονή σε 4* αστέρων
Τιμή κατ’ άτομο σε δίκλινο: 355 €
Επιβάρυνση μονοκλίνου: 110 €
[mkdf_separator]
Ημιδιατροφή: Ένα δείπνο κι ένα γεύμα ειδικά και εορταστικά.
[mkdf_separator]
ΚΡΑΤΗΣΕΙΣ – ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Τηλ.: 210-524 1960, 6980 99 23 23 και 6985 66 2014
• gr@melodrakma.com,
• groups@melodrakma.com
• και athens@melodrakma.com
