26-29 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ!
[mkdf_separator]
ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ-ΑΓΙΟΙ ΣΑΡΑΝΤΑ-ΚΑΛΠΑΚΙ— ΒΟΥΛΙΑΡΑΤΕΣ – ΒΟΥΘΡΩΤΟ – ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ – ΥΨΩΜΑ 731
[mkdf_separator]
Ένα 4ήμερο σαν Τρισάγιο Μνήμης!
[mkdf_separator]
Πολλοί φίλοι γνωρίζουν πως με μεγάλωσε μια αντίφαση. Ένας παππούς 21 χρόνων. Μια φωτογραφία κορνιζαρισμένη στο σαλόνι, κι άλλη μία μικρή, σκέτο χαρτί στην τραπεζαρία, ο παππούς ο Γιάννης και στις δυο, παππούς 21 χρόνων.
[mkdf_separator]
Πριν φύγει για το Αλβανικό Μέτωπο είχε προλάβει ν’ αφήσει πίσω του δυο παιδιά: τη θεία Ρούλα 2 χρονών κι ένα βρέφος, τον πατέρα μου κι από κει προέκυψα κι εγώ. Από τις ιστορίες για έναν παππού που έπεσε «Υπέρ Πίστεως και Πατρίδος», από τις ιστορίες που φτιάξανε την Ιστορία μου, αυτό που είμαι, ένας μάλλον ενοχικός άνθρωπος που συνέχεια νιώθει πως έχει κάποιο χρέος προς κάποιον.
[mkdf_separator]
Είχα πει στη θεία Ρούλα πριν φύγει απ’ τη ζωή, πέρυσι, ότι θα πάμε, ότι θα φτιάξω εκδρομή και θα πάμε να ρίξει το τρισάγιο που ήθελε στον πατέρα που δε γνώρισε. Αλλά μας πρόλαβε η ζωή με τα δικά της σχέδια και ρίξαμε τρισάγιο στην ίδια, 2,5 μήνες μετά το θάνατο τού πατέρα μου.
[mkdf_separator]
Το χρέος όμως παραμένει, σαν ένα κάψιμο παλιό που άφησε σημάδι. Σα να ακούμπησες σε μέταλλο καυτό και σε σφράγισε. Η υπόσχεση που έδωσα επιστρέφει με κάθε ευκαιρία. Στο τελευταίο ταξίδι μου στην Ιταλία, φεύγοντας απ’ τη Μπολόνια, μιλούσα για τον τρελό τής Εμίλια Ρομάνια, τον Μουσολίνι κι επέστρεψε η φωτογραφία του νεαρού παππού στο μυαλό μου κι άρχισε ξανά η Σοφία Βέμπο να μου ψιθυρίζει τα δικά της μέσα σε μια στροφή κι ένα ρεφρέν, να φτιάχνει μια ιστορία ολόκληρη και μια ζωή ούτε καν μισή… 21 χρόνων… Κι έτσι φτάσαμε ως εδώ και φτιάχτηκε μια ιστορία κι ένα ταξίδι.
Για εικόνα του ταξιδιού επέλεξα τη συγκλονιστική κατά τη γνώμη μου φωτογραφία, αγνώστου «πατρός» και άλλου πολέμου, τη φωτογραφία που με τον πιο βαθύ τρόπο απεικονίζει την ΑΠΟΥΣΙΑ.
[mkdf_separator]
Με το Νίκο κι άλλους αγαπημένους συνεργάτες σπουδαίους γνώστες τής περιοχής αυτής της Αλβανίας, αλλά και γενικότερα Βορείου και Νοτίου Ηπείρου, αποφασίσαμε να οικοδομήσουμε μια τετραήμερη εμπειρία, έναν ιστορικό περίπατο σε μια τραγική αλλά συγχρόνως και ένδοξη στιγμή τής Ιστορίας τής Ελλάδος. 4 μέρες 3 νύχτες. Ώστε τίποτα να μη γίνει βιαστικά και αγχωτικά.
[mkdf_separator]
26-29 Οκτωβρίου με έδρα το Αργυρόκαστο θα κάνουμε μια αξονική τομογραφία του Ιστορικού Μομέντουμ!»
[mkdf_separator]
Γιαννης Λυμτσιούλης
[mkdf_separator]
ΤΟ ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:
[mkdf_separator]
Ημέρα 1η – ΑΘΗΝΑ – ΚΑΛΠΑΚΙ – ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ
[mkdf_separator]
Εισαγωγή
[mkdf_separator]
Συνάντηση στα γραφεία τής Melodrakma στην πλατεία Κλαυθμώνος νωρίς το πρωί και αναχώρηση για τόπο ηρώων. Ονόματα και τοπωνύμια που χάνονται στις πιο βαθιές κρυψώνες τής μνήμης, στα χρόνια τα παιδικά ανάμεσα σε γαλανόλευκα σημαιάκια σε σχολικές γιορτές. Αργυρόκαστρο, Κορυτσά, Άγιοι Σαράντα, Χιμάρα, Τεπελένι, Καλπάκι… Αναχώρηση για τους τόπους εκείνων που πολέμησαν στην πρώτη γραμμή κάποιου χρέους φυτεμένου στην ψυχή.
[mkdf_separator]
Ένα τέτοιο πρωινό του Οκτώβρη, μακρινό αλλά στην ίδια στιγμή τραγούδια και φωτογραφίες το κρατούν ολοζώντανο, το κάνουν χθεσινό, ένα τέτοιο πρωινό Οκτώβρη ήταν που ακούστηκε το πρώτο εκείνο διάγγελμα του Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών…
[mkdf_separator]
Αι ημέτεραι δυνάμεις αμύνονται του πατρίου εδάφους….
[mkdf_separator]
Κι ύστερα οι καμπάνες, κι ύστερα οι σάλπιγγες και οι σημαίες οι τρομερές ξεδιπλωθήκαν στον αέρα και στη ζωή κι έφτιαξαν ιστορίες, τραγούδια, τραγωδίες και έπη…
Κι ύστερα χαμόγελα αυτοπεποίθησης για νίκη κι από κάτω φόβος λογικός καλά κρυμμένος, αυτοπεποίθηση και φόβο μαζί, με βήμα σταθερό προς το μέτωπο….
Κι ύστερα η πρώτη διαταγή του στρατηγού Κατσιμήτρου προς τους στρατιώτες της 8ης Μεραρχίας που από τις πρώτες κιόλας ώρες της εισβολής βρέθηκαν στις θέσεις που όριζε το χρέος…
[mkdf_separator]
«Επί της τοποθεσίας ταύτης θα δοθή ο αποφασιστικός αγών προς τον εχθρόν. Ο αγών θα διεξαχθή μετά πείσματος και επιμονής ακαταβλήτου. Άμυνα καρτερά επί των θέσεών μας μέχρις εσχάτων.
[mkdf_separator]
Στο στρατηγείο Κατσιμήτρου η πρώτη ουσιαστική στάση αυτής της διαδρομής. Φτάσαμε στο Καλπάκι και θα ξεναγηθούμε στο Πολεμικό Μουσείο. Μέσα σε βιτρίνες πια τα όπλα και οι στολές, παράσημα, αμπέχονα φθαρμένα, η φωνή του αφηγητή ξετυλίγει το νήμα των ημερών εκείνων της φωτιάς και του τρόμου και σε μια γωνιά δάχτυλα φυλλομετρούν σελίδες, το βλέμμα σκανάρει ονόματα…
[mkdf_separator]
Στρατιώτης πεζικού Παναγόπουλος Μ. εκ. Τριπόλεως,
Στρατιώτης Πεζικού Χαλκιαδάκης Ε. εκ Ρεθύμνης…. εφονεύθη εις ύψωμα 731…
Στρατιώτης Πεζικού Λυμτσιούλης Ιωάννης του Νικολάου εκ Λαρίσης, έπεσεν υπέρ Πατρίδος επί του πεδίου τής μάχης εις υψώματα Τρεμπεσίνας…
[mkdf_separator]
Η ξενάγηση στο Μουσείο συνεχίζεται και η Ιστορία των ημερών μ’ έναν περίεργο τρόπο γίνεται αίμα και κυλάει στις φλέβες μας…
Πλάνα κινηματογραφικά από τα επίκαιρα των ημερών προβάλλονται στην οθόνη του Μουσείου… Σκιές στο χιόνι που εφορμούν με τη λόγχη και τη φλόγα στην καρδιά…
Αφήνουμε πίσω τα υψώματα του Καλπακίου και παίρνουμε το δρόμο για τα σύνορα. Στο δρόμο τα ονόματα αντηχούν διαφορετικά τώρα. Οι τόποι μιλούν, φέρνουν τον απόηχο της μνήμης… Ανώνυμα υψώματα σαν κιβωτοί της μνήμης.
[mkdf_separator]
Περνάμε το σύνορο και κινούμαστε προς το Αργυρόκαστρο. Άφιξη, τακτοποίηση στο ξενοδοχείο μας, λίγος χρόνος για ξεκούραση μια πρώτη βόλτα στη γραφική πόλη κι ύστερα δείπνο.
[mkdf_separator]
Επίλογος ημέρας πρώτης η κουβέντας μας στο δείπνο.
[mkdf_separator]
Διανυκτέρευση.
[mkdf_separator]
Ημέρα 2η: ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ – ΚΑΛΠΑΚΙ
[mkdf_separator]
«…Ποτάμι τρέχει ο λαός, στους στολισμένους δρόμους… Πήραμε το Αργυρόκαστρο!»
[mkdf_separator]
Αφύπνιση, πρωινό και η μέρα σήμερα ξεκινά από τη Μητρόπολη.
Κυριακή παραμονή 28ης Οκτωβρίου. Σε κάποιους τόπους το θρήσκευμα ταυτίζεται με το έθνος, παύει να είναι απλά πίστη σε κάποιο θεό αλλά μαζί μ’ αυτό γίνεται κυρίως η συνέχεια μιας κοινής μνήμης ενός έθνους μέσα στο χρόνο, γίνεται γέφυρα και περνάει πολιτισμός.
[mkdf_separator]
Όποιος επιθυμεί θα παραστεί στη θεία λειτουργία στη Μητρόπολη Αργυροκάστρου και εν συνεχεία η Melodrakma φρόντισε για μια πολιτιστική συνάντηση με τον Μητροπολίτη Δημήτριο. Πρόθεση είναι να φωτιστεί το όποιο έργο παράγεται από τη Μητρόπολη μέσα από το πρίσμα «φύλαξης Θερμοπυλών», το έργο που παράγεται μέσα από τη γλώσσα και μέσα από ιδρύματα όπως το Οικοτροφείο Θηλέων Αργυροκάστρου και τα Εκπαιδευτήρια «Πνοή Αγάπης». Θεμέλιος λίθος όλων εδώ, η Γλώσσα η Ελληνική.
[mkdf_separator]
Μετά τη Δοξολογία θα ξεναγηθούμε στο Αργυρόκαστρο. Πόλη στη λίστα τής Ουνέσκο ως Παγκόσμια Κληρονομιά. Περπατάμε στα σοκάκια της παλιάς πόλης. Θα ανέβουμε στο Κάστρο της Αργυρώς σήμερα, θ’ αφουγκραστούμε για λίγο το θρύλο, θ’ αγναντέψουμε την Ιστορία, περνώντας μέσα από τα πλατώματα του Κάστρου και μέσα από τις ανήλιαγες καμάρες με τα πυροβόλα.
[mkdf_separator]
«Όλα ήταν παλιά σε αυτή την πόλη, όλα φτιαγμένα από πέτρα, από τους δρόμους και τις βρύσες ως τις στέγες των μεγάλων παλαιικών σπιτιών, που ήταν σκεπασμένα με γκρίζες πλάκες σαν τεράστια λέπια»
[mkdf_separator]
Ισμαήλ Κανταρέ, το Χρονικό της πέτρινης πόλης
[mkdf_separator]
Χρόνος ελεύθερος στο κέντρο τής πόλης, καφές φαγητό για όποιον θέλει και το απόγευμα θα περάσουμε και πάλι το σύνορο και θα πάμε ως το Μνημείο του Μαχητή.
[mkdf_separator]
Περνάμε στο Ελληνικό όπως το λένε οι ντόπιοι, Βρισκόμαστε ξανά επί ελληνικού εδάφους, αυτή τη φορά σ’ ένα ύψωμα έξω από το Καλπάκι. Κλαγγή αρμάτων, ερπύστριες, ομιλίες ξένες, διαταγές, βλέμματα ζωηρά, σαν να ζωντάνεψε ο τόπος και σα να τ’ ανάστησε όλα γύρω. Ήρθαμε ως εδώ για να παραστούμε στην Αναβίωση της Μάχης του Καλπακίου. Εδώ η αναβίωση δεν είναι πράξη θεατρική, είναι βίωμα που ξετυλίγεται στη σκιά ενός μνημείου, εκείνου του ανώνυμου μαχητή του έπους του 40. Στεκόμαστε στην κορυφή του υψώματος. Κάνει δεν κάνει κρύο ετούτη τη στιγμή παγώνουμε, σα να διακτινιζόμαστε σε κείνον το χειμώνα… Στα μάτια όλων η ίδια απορία: «πως άντεξαν;»
[mkdf_separator]
Καθόμασταν εκεί, δίπλα στ’ απομεινάρια της παγωμένης χτεσινής φωτιάς και περιμέναμε ν’ ακούσουμε το σάλπισμα. Το κρύο ήταν φοβερό, αφάνταστο. Από το κρύο αυτές τις ώρες σού πονούσε κυριολεκτικά η ψυχή. Αν πεις για τα πόδια σου εκείνα δεν ήξερες αν τά ‘χεις πια.
(Γιάννης Μπεράτης, Το πλατύ ποτάμι)
[mkdf_separator]
Κάθε χρόνο, τέτοιο απόγευμα, παραμονή μιας τέτοιας μέρας γίνεται εδώ αναπαράσταση τής Μάχης Καλπακίου. Σύλλογοι Αναβιωτών, Έλληνες και Ιταλοί παραμονή της 28ης δίνουν φιλί ζωής σε κείνες τις ώρες…
[mkdf_separator]
Η φωνή τής Σοφίας Βέμπο μέσα μας παίρνει μορφή παιδικής ανάμνησης…
Επιστροφή στο ξενοδοχείο μας. Δείπνο και διανυκτέρευση
[mkdf_separator]
Ημέρα 3η – ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ – ΒΟΥΛΙΑΡΑΤΕΣ – ΑΓΙΟΙ ΣΑΡΑΝΤΑ – ΒΟΥΘΡΩΤΟ – ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ – ΥΨΩΜΑ 731
[mkdf_separator]
Στην καρδιά του Μετώπου.
Ανήμερα μιας μέρας αλησμόνητης. Η Ελλάδα δέχεται επίθεση από τη φασιστική Ιταλία.
Μια τέτοια μέρα δε μπορεί να είναι άλλο το ξεκίνημα. Αφύπνιση, πρωινό και αναχώρηση για τους Βουλιαράτες.
[mkdf_separator]
Προσκλητήριο πεσόντων και επίσκεψη στο στρατιωτικό νεκροταφείο. Ενός λεπτού σιγή σαν ελάχιστο αντίδωρο και ιστορικό ευχαριστώ. Μετά πνευμάτων δικαίων…
Όσο η σιωπή ψέλνει μέσα μας επιμνημόσυνη δέηση, δίπλα μας, σε κάθε γωνιά του μυαλού μας κινούνται ευγενικές σκιές στρατιωτών, πρόσωπα σκαμμένα από την παγωνιά, βλέμματα με λάμψη πολέμου.
Ανάβουμε κερί και δίνουμε ονόματα στις φωτογραφίες αγνώστων που αυτές τις μέρες αποφασίσαμε να κυκλοφορούν στη ζωή μας. Άγνωστοι νεαροί στρατιώτες, νεκροί πάνω από 80 χρόνια τώρα, κάποιοι ξεχασμένοι κάποιοι όχι, δέχονται επιμνημόσυνη δέηση αγνώστων.
[mkdf_separator]
Η Μνήμη πήρε τα ηνία, όχι η συγγένεια εξ αίματος.
Κι από κει σαν αναζήτηση κάθαρσης πορεία προς τη θάλασσα. Άφιξη στους Άγιους Σαράντα.
Πριν από μας ξύπνησαν και προπορεύονται οι μνήμες και οι αφηγήσεις των παππούδων τής ζωής μας. Εκείνες που ακούγαμε σαν παραμύθι ηρωικό. Που πάντα έκλειναν με μια βαθιά σιωπή. Σαν να ταξίδευε η σκέψη τους σε εκείνες τις στιγμές, σαν να πάγωνε ο χρόνος στην ανάμνηση εκείνης της ατέλειωτης ηρωικής πορείας…
[mkdf_separator]
«Νύχτα πάνω στη νύχτα βαδίζαμε ασταμάτητα, ένας πίσω απ’ τον άλλο, ίδια τυφλοί. Με κόπο ξεκολλώντας το ποδάρι από τη λάσπη, όπου, φορές, εκαταβούλιαζε ίσαμε το γόνατο. Επειδή το πιο συχνά ψιχάλιζε στους δρόμους έξω, καθώς μες στην ψυχή μας.»
[mkdf_separator]
Βόλτα στη θάλασσα, λίγος χρόνος ελεύθερος κι ύστερα μια σπουδαία ιστορική επίσκεψη σ’ έναν σπουδαίο Αρχαιολογικό Χώρο: στο Βουθρωτό. «Συγκίνησε» κι αυτός ο χώρος τη λίστα τής Ουνέσκο ενώ για μας είναι σπουδαία αφορμή να προσεγγίσουμε την Ιστορία συνολικά, απ’ την κατάκτηση εκείνη της πάλαι ποτέ Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μέχρι να παραδοθεί η σκυτάλη στη διαστροφή του ονείρου αναβίωσης του «ένδοξου παρελθόντος» από τον Τρελό τής Εμίλια Ρομάνια, τον Μπενίτο Μουσολίνι.
[mkdf_separator]
Μετά απ’ την ξενάγηση κι όλα όσα θα γίνει αφορμή να βάλουμε σε τάξη θ’ αναχωρήσουμε για την Κλεισούρα για μια ματιά τής μνήμης. Δίπλα μας περνάει το Τεπελένι αλλά εμείς έχουμε άλλο σκοπό για το τέλος αυτής τής μέρας.
[mkdf_separator]
Οδεύουμε προς το ύψωμα 731.
[mkdf_separator]
Ο χρόνος κυλά, και είναι ώρα για το τελευταίο προσκλητήριο των πεσόντων. Στο Ύψωμα 731 έξω από την Κλεισούρα. Εκεί η Τελευταία Πράξη αυτού του ταξιδιού-προσκυνήματος. Σε ένα μικρό λόφο, μεγάλης στρατηγικής σημασίας καθώς φρουρούσε την είσοδο προς την κωμόπολη της Κλεισούρας. Στο φως οι φωνές εκείνων που τα έζησαν…
[mkdf_separator]
Το Υψωμα 731, όπου βρίσκεται το τάγμα μου, σείεται συνεχώς. Σκόνη, φωτιά και καπνός, η ατμόσφαιρα είναι βαριά, δύσκολα αναπνέει κανείς από τα αέρια των εκρήξεων, κόλασις πυρός, μας περιβάλλουν οι καπνοί και οι φλόγες, δεν μπορούμε να διακρίνωμεν τι γίνεται εις απόστασιν δέκα μέτρων»
[mkdf_separator]
Δημήτριος Κασλάς, διοικητής 2ου Τάγματος, του 52ου Συντάγματος που υπεράσπιζε το ύψωμα 731 επί 15 ολόκληρες ημέρες από τις 9 έως τις 24 Μαρτίου 1941.
Ένα μικρό προσκυνητάρι βρίσκεται εκεί για να θυμίζει τα όσα έγιναν. Τίποτα άλλο. Μόνο σιωπή κι ο αντίλαλος της Ιστορίας που έρχεται από τα σπήλαια του μυαλό, του χρόνου και τής θυσίας.
[mkdf_separator]
Επιστροφή στο Αργυρόκαστρο. Χρόνος για περισυλλογή. Όσα ακούσαμε, όσα είδαμε, όσα φτάσανε ως εμάς μέσα από λόγια, εικόνες και αφηγήσεις παίρνουν πια οντότητα, καταλαμβάνουν χώρο στην ψυχή. Σαν οι ίσκιοι εκείνων των παιδιών με το όπλο στο χέρι να βαραίνουν πια στις πλάτες μας.
[mkdf_separator]
«Οι νεκροί σου δεν κοίτουνται στο χώμα. Γενήκαν πουλιά, δέντρα, αγέρας. Κάθεσαι στον ίσκιο τους, θρέφεσαι με τη σάρκα τους, αναπνές το χνότο τους. Γενήκαν ιδέες και πάθη, κι ορίζουν τη βουλή σου και την πράξη σου….»
(Νίκος Καζαντζάκης, Ασκητική)
[mkdf_separator]
Δείπνο και Επίλογος 3ης μέρας. Σιωπητήριο.
[mkdf_separator]
Ημέρα 4η : ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ – ΜΟΥΣΕΙΟ «Θ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗ» -ΓΙΑΝΝΕΝΑ – ΑΘΗΝΑ
[mkdf_separator]
Αφύπνιση κι επιστροφή στην Ελλάδα. Για τέλος ετούτου του ταξιδιού αποφασίσαμε να μην κλείσει ο κύκλος με μια ακόμα «εντός θέματος» επίσκεψη, να γίνει σπιράλ, ν’ ανοίξει, να γίνει κάτι άλλο, να γίνει ζωή, να φύγει προς τον ουρανό σαν καπνός και σαν προσευχή.
Η Νίκη επί των Ιταλών, η Γερμανική εισβολή, η κατοχή, η πείνα, η θυσία, έδωσαν τη σκυτάλη στην ελπίδα κι αυτή με τη σειρά της στη σκληρή δουλειά. Άρον άρον η επιβίωση θύμισε σε όλους πως είναι απ’ τους πλέον υπέρτατους και απαράβατους νόμους.
[mkdf_separator]
Λίγα χρόνια μετά την απελευθέρωση έπρεπε να σφίξουμε μέσα απ’ τα δόντια την υπερηφάνεια, να συγχωρέσουμε ή όχι, να κάνουμε πως ξεχάσαμε, να μεταναστεύσουμε ακόμα και στη Γερμανία, να δουλέψουμε στα εργοστάσιά τους, να παράξουμε πλούτο γι’ αυτούς αλλά συγχρόνως να δώσουμε ελπίδα στη σπορά μας, στις γενιές που ακολουθούσαν, να στείλουμε λίγα μάρκα πίσω στην οικογένεια που έμεινε στην Ελλάδα…
Κι αυτά τα μάρκα τα γερμανικά με κόπο πολύ αποχτημένα, έγιναν σιγά σιγά Ελλάδα, και άνθισαν όλα ξανά, ξαναφτιάχτηκαν χωριά καμένα, και ζωές χαμένες ξαναπρασίνισαν…
[mkdf_separator]
Κι όταν ο αγώνας για επιβίωση άφησε λίγο χώρο, ήρθε και η Τέχνη να στολίσει τη ζωή. Σήμερα θ’ αφήσουμε να μπει Φως μέσα απ’ τη δημιουργικότητα των Νεοελλήνων.
Στο φινάλε αυτού του ταξιδιού, ένα πολιτιστικό δώρο που θέλει να προσφέρει η Melodrakma στους φίλους της.
Ενώ υποτίθεται πως παίρνουμε το δρόμο προς τα Γιάννενα, κάποια στιγμή θα «εκτροχιαστούμε» λίγο προς Τζουμέρκα, θα φτάσουμε στο χωριό Ελληνικό όπου θα έχουμε μία έξοχη Πολιτιστική Εμπειρία.
Θα επισκεφτούμε το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης «Θ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗ»
[mkdf_separator]
Το Μουσείο Παπαγιάννη είναι μοναδικό στο είδος του καθώς μιλά για τον τόπο που γέννησε τον δημιουργό του, για την Ήπειρο, τη Βόρειο τη Νότιο…
[mkdf_separator]
Όπως αναφέρει σε σημείωμά του ο ίδιος ο δημιουργός του Μουσείου, τα έργα μιλούν για:
«…για το ψωμί, την απαρχή του πολιτισμού κατά το Διαγόρα, που τόσο πολύ ταυτίστηκε με τον Ηπειρώτη και τη ζωή του.
…μιλούν για τον ξενιτεμένο και τον Ευεργέτη.
Μιλούν για τον πνευματικό άνθρωπο και τα γράμματα, μέσα από λαμπρά σχολεία, με σπουδαίους πνευματικούς ανθρώπους ως δασκάλους, που κράτησαν ζωντανή την εθνική συνείδηση.
Μιλούν για τον χτίστη, που η μαστοριά του τον έκανε διάσημο και περιζήτητο στα πέρατα του κόσμου.
Μιλούν για τον κτηνοτρόφο και τον γεωργό, τον ξωμάχο του χωριού, που εκτός της κύριας δουλειάς του έκανε και άλλες χίλιες δυο.
Ιδιαίτερο θέμα και θέαμα στο Μουσείο είναι η τάξη με τους μαθητές, τα παλαιά θρανία, το δάσκαλο και τους θεατές. Η τάξη της μάθησης…»
Φεύγουμε γεμάτοι, ψυχή και μυαλό συμφωνούν, είναι ωραίο να ταξιδεύουμε…
Άφιξη στα Γιάννενα, μια βόλτα στη λίμνη, νερό κάθαρση…
Χρόνος για φαγητό και καφέ κι ύστερα αναχώρηση για την Αθήνα.
[mkdf_separator]
Όλα όσα σεμνά βιώσαμε τέσσερις μέρες τώρα, έγιναν ήδη ανάμνηση και ηχώ… Ο καθένας ακούει ό,τι θέλει η καρδιά του.
[mkdf_separator]
…Στρατιώτης Πεζικού Λυμτσιούλης Ιωάννης του Νικολάου εκ Λαρίσης, έπεσεν υπέρ Πατρίδος επί του πεδίου τής μάχης…
[mkdf_separator]
Άφιξη στην Αθήνα.
[mkdf_separator]
Ευχαριστούμε για την εμπιστοσύνη να βιώσουμε μαζί ειδικά αυτό το ταξίδι.
